วิกฤตราคาน้ำมันดีเซลพุ่งสูง รัฐบาลเร่งบีบโรงกลั่นลดค่าการกลั่น ป้องกันจีดีพีติดลบ
สถานการณ์ราคาน้ำมันในประเทศไทยกำลังเผชิญกับความผันผวนอย่างรุนแรง โดยเฉพาะน้ำมันดีเซลที่ราคาพุ่งสูงเกิน 20 บาทต่อลิตร ส่งผลให้รัฐบาลต้องเร่งมาตรการเพื่อบรรเทาภาระของประชาชนและป้องกันผลกระทบทางเศรษฐกิจในวงกว้าง
มาตรการรัฐบาลลดค่าการกลั่นน้ำมันหวังกดราคาหน้าปั๊ม
เมื่อวันที่ 7 เมษายน 2569 รัฐมนตรีกระทรวงพลังงานได้แถลงถึงมติคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) ที่จะลดราคาน้ำมันหน้าโรงกลั่นลง 2 บาทต่อลิตร โดยตั้งเป้าหมายเพื่อให้ราคาหน้าปั๊มลดลงตามมา อย่างไรก็ตาม ค่าการกลั่นน้ำมันซึ่งเป็นตัวแปรสำคัญยังคงสูงถึง 17.50 บาทต่อลิตร สูงกว่าค่าเฉลี่ยเดิมที่ประมาณ 2 บาทต่อลิตรอย่างมาก
รศ.ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช ผู้เชี่ยวชาญเศรษฐกิจระหว่างประเทศและอาเซียน วิเคราะห์ว่า การลดค่าการกลั่นควรเป็นแนวทางที่ช่วยเหลือประชาชนอย่างแท้จริง เนื่องจากขณะนี้ค่าการกลั่นถูกโยงกับราคาหน้าโรงกลั่นที่เพิ่มขึ้นเกือบ 200% ในขณะที่ราคาดีเซลเพิ่มขึ้น 68.8% เท่านั้น
กองทุนน้ำมันติดลบหนัก รัฐบาลพิจารณากู้เงินชดเชย
กองทุนน้ำมันของไทยกำลังเผชิญกับภาวะขาดทุนกว่า 5.6 หมื่นล้านบาท ทำให้รัฐบาลอาจต้องพิจารณากู้เงินเพื่อมาชดเชยอีกครั้ง อย่างไรก็ตาม มีข้อกังวลว่าหากกู้เงินมา ชาวบ้านอาจต้องแบกรับภาระสองเด้ง ทั้งจากภาษีน้ำมันและเงินกู้ที่ต้องชำระในอนาคต
นอกจากนี้ รัฐบาลยังถูกวิจารณ์ว่าไม่มีมาตรการลดภาษีน้ำมันอย่างชัดเจน ในขณะที่ประเทศเวียดนามได้ลดภาษีน้ำมันเหลือ 0 บาทต่อลิตรจนถึงเดือนมิถุนายนนี้ เพื่อช่วยเหลือประชาชนในช่วงวิกฤต
ผลกระทบทางเศรษฐกิจรุนแรง หากดีเซลพุ่ง 60 บาท/ลิตร
จากการวิเคราะห์ทางเศรษฐกิจพบว่า หากราคาน้ำมันดีเซลเพิ่มขึ้นถึง 60 บาทต่อลิตร อาจส่งผลให้จีดีพีของไทยลดลงเหลือเพียง 0.5% ต่อปี และบางไตรมาสอาจติดลบ ซึ่งขัดแย้งกับคาดการณ์เดิมที่จีดีพีจะเติบโต 2% ในปีนี้
สถานการณ์ดังกล่าวอาจนำไปสู่ภาวะเงินเฟ้อสูง 5-6% การเลิกจ้างงานจำนวนมาก และเศรษฐกิจชะงักงัน โดยประชาชนควรเตรียมรับมือกับภาวะที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้
ข้อเสนอปฏิรูประบบราคาน้ำมันไทย
ผู้เชี่ยวชาญเสนอให้ไทยปรับโครงสร้างการคำนวณราคาน้ำมันใหม่ โดยกำหนดเพดานค่าการกลั่นไม่เกิน 5 บาทต่อลิตร ซึ่งถือว่าเหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน พร้อมทั้งเปิดให้มีการแข่งขันเสรีในตลาดโรงกลั่น แต่รัฐบาลต้องควบคุมราคาแบบประเทศเวียดนาม ที่กำหนดสูตรราคาโดยรัฐเพื่อปกป้องประชาชน
ในขณะที่โรงกลั่นอ้างว่าต้นทุนการขนส่งและราคาน้ำมันดิบเพิ่มสูงขึ้นจากภาวะสงคราม แต่ก็มีเสียงวิจารณ์ว่าบริษัทน้ำมันได้เก็บเกี่ยวกำไรมาเป็นเวลานานแล้ว และควรแบ่งเบาภาระในช่วงวิกฤต
โดยรวมแล้ว วิกฤตราคาพลังงานครั้งนี้ยังคงต้องการการแก้ไขที่รวดเร็วและเป็นธรรม เพื่อป้องกันไม่ให้เศรษฐกิจไทยเข้าสู่ภาวะถดถอยและประชาชนต้องแบกรับภาระหนักเกินไป
