รฟท. ยกระดับความปลอดภัย ติดตั้งระบบ ATP เบรกอัตโนมัติ นำร่องสายตะวันออกปีนี้

การรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) เดินหน้ายกระดับมาตรการความปลอดภัยทางรางอย่างจริงจัง โดยนำระบบ Automatic Train Protection (ATP) ตามมาตรฐานสากลมาใช้ควบคุมการเดินรถ เพื่อลดความเสี่ยงจากความผิดพลาดของบุคลากร หรือ Human Error ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของอุบัติเหตุทางราง โดยมีเป้าหมายติดตั้งบนหัวรถจักรแล้ว 120 คัน และจะเริ่มทดสอบระบบในเส้นทางสายตะวันออกเป็นลำดับแรกภายในปี 2569

รฟท. เร่งยกระดับความปลอดภัยหลังเหตุอโศก

นายอนันต์ โพธิ์นิ่มแดง รองผู้ว่าการการรถไฟแห่งประเทศไทย รักษาการผู้ว่าการ รฟท. เปิดเผยภายหลังการประชุมคณะกรรมการการรถไฟแห่งประเทศไทย (บอร์ด รฟท.) ซึ่งมีนายปิยพงษ์ จิวัฒนกุลไพศาล อธิบดีกรมทางหลวง ในฐานะประธานบอร์ด รฟท. ว่า ที่ประชุมได้รับทราบรายงานเหตุอันตรายที่เกิดขึ้นในพื้นที่อโศก และได้มอบนโยบายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งยกระดับมาตรการด้านความปลอดภัยในการเดินรถ พร้อมบูรณาการความร่วมมือกับทุกภาคส่วนอย่างใกล้ชิด เพื่อป้องกันการเกิดอุบัติเหตุและสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนผู้ใช้บริการระบบราง

นายอนันต์กล่าวเพิ่มเติมว่า แม้ปัจจุบันจะมีระเบียบ ขั้นตอน และมาตรฐานการปฏิบัติงานที่รัดกุมอยู่แล้ว แต่สาเหตุของอุบัติเหตุทางรางส่วนใหญ่ยังคงเกิดจาก Human Error ดังนั้น การนำเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาเป็นเครื่องมือสนับสนุนการทำงานจึงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการปฏิบัติงานของมนุษย์

—

ระบบ ATP มาตรฐานสากลเพื่อความปลอดภัยสูงสุด

รฟท. ได้เลือกใช้ระบบ Automatic Train Protection (ATP) ตามมาตรฐาน European Train Control System หรือ ETCS Level 1 ซึ่งเป็นมาตรฐานสากลด้านระบบอาณัติสัญญาณและความปลอดภัยทางรางที่ได้รับการยอมรับและใช้งานอย่างแพร่หลายในหลายประเทศทั่วโลก ระบบดังกล่าวจะช่วยควบคุมการเดินรถให้เป็นไปตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัย และลดโอกาสเกิดอุบัติเหตุจากความผิดพลาดของพนักงานขับรถ

ปัจจุบันโครงการติดตั้งระบบ ATP อยู่ระหว่างดำเนินการติดตั้งอุปกรณ์ทั้งในส่วนของอุปกรณ์ภาคพื้นและอุปกรณ์บนขบวนรถ ควบคู่ไปกับการเตรียมเข้าสู่กระบวนการทดสอบระบบก่อนเปิดใช้งานจริง รฟท. ยืนยันว่าเทคโนโลยีที่เลือกใช้นั้นเป็นมาตรฐานสากลที่มีประสิทธิภาพสูง สามารถเชื่อมต่อและทำงานร่วมกับโครงข่ายระบบรางที่มีอยู่ในปัจจุบันได้อย่างมีประสิทธิผล

การทำงานของระบบ ATP

ระบบ ATP จะทำหน้าที่ตรวจสอบการเดินรถผ่านระบบสัญญาณไฟจราจรทางรถไฟอย่างต่อเนื่อง หากพบว่าพนักงานขับรถใช้ความเร็วเกินกว่าที่กำหนด ไม่ลดความเร็วตามข้อบังคับ หรือไม่หยุดรถในตำแหน่งที่กำหนด ระบบจะส่งสัญญาณแจ้งเตือนให้พนักงานขับรถรับทราบทันที และหากยังไม่มีการตอบสนองภายในระยะเวลาที่กำหนด ระบบจะค่อย ๆ ลดความเร็วของขบวนรถลงโดยอัตโนมัติ ก่อนสั่งการให้เบรกอัตโนมัติในกรณีจำเป็น เพื่อป้องกันการเกิดอุบัติเหตุและลดความสูญเสียที่อาจเกิดขึ้น

นายอนันต์กล่าวว่า แม้จะมีข้อเสนอจากภาคสังคมให้นำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) หรือระบบกล้องโทรทัศน์วงจรปิด (CCTV) เข้ามาช่วยตรวจสอบและเฝ้าระวังมากขึ้น แต่ในทางปฏิบัติ ระบบ ATP ยังคงเป็นระบบหลักที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล เนื่องจากถูกออกแบบมาเพื่อควบคุมความปลอดภัยของการเดินรถโดยตรง และปัจจุบันได้มีการใช้งานจริงในโครงการรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงแล้ว ซึ่งแสดงให้เห็นถึงประสิทธิภาพและความน่าเชื่อถือ

ความคืบหน้าการติดตั้งระบบ ATP

ในส่วนของตัวรถ ขณะนี้มีการติดตั้งระบบ ATP บนหัวรถจักรแล้วรวม 120 คัน แบ่งเป็นรถจักรดีเซลไฟฟ้า QSY จำนวน 50 คัน ซึ่งติดตั้งมาพร้อมกับตัวรถอยู่แล้ว และหัวรถจักรเก่า 70 คัน ที่ได้มีการติดตั้งระบบ ATP แล้วเสร็จไปก่อนหน้านี้ ส่วนการติดตั้งบนรถดีเซลรางอยู่ระหว่างการประกาศเปิดประกวดราคาจัดหาและติดตั้งระบบ ATP

สำหรับทางรถไฟ รฟท. อยู่ระหว่างดำเนินการติดตั้งระบบ ATP ในโครงการรถไฟทางคู่ ระยะที่ 1 ทุกเส้นทาง ซึ่งติดตั้งแล้วเสร็จกว่า 300 กิโลเมตร และเตรียมทดสอบระบบที่ติดตั้งแล้วเสร็จ โดยมีแผนจะทยอยเปิดใช้งานเป็นรายเส้นทาง ไม่รอเปิดพร้อมกันทั้งหมด ตั้งเป้าหมายว่าภายในปี 2569 จะเริ่มในเส้นทางสายตะวันออกก่อน