นายแสวง บุญมี เลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กล่าวในกิจกรรมสื่อมวลชนสัมพันธ์ ครั้งที่ 3 ถึงภารกิจการมีส่วนร่วมในกระบวนการเลือกตั้งสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร สมาชิกสภาเมืองพัทยา และนายกเมืองพัทยา ว่า ระบบการเลือกตั้งของประเทศไทยนั้นดีที่สุด แต่การมีระบบที่ดีจำเป็นต้องมีความโปร่งใส และยืนยันว่า กกต. ได้ออกแบบให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งและสื่อมวลชนสามารถตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน
ระบบเลือกตั้งไทยดีที่สุด แต่ขาดการมีส่วนร่วมไม่ได้
นายแสวงกล่าวว่า สิ่งเหล่านี้จะไม่เกิดขึ้นหรือไม่สำเร็จเลยหากขาดการมีส่วนร่วมของประชาชน กกต. ได้ออกแบบการเลือกตั้งให้ประชาชนต้องมีส่วนร่วม ซึ่งเป็นหลักการทั่วไปของการมีส่วนร่วม โดยเฉพาะในวันเลือกตั้ง ภายในหน่วยเลือกตั้งมีกรรมการประจำหน่วย (กปน.) จำนวน 9 คน และเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย (รปภ.) 2 คน ซึ่งทั้งหมดเป็นอาสาสมัคร กกต. มีหน้าที่อบรมให้ความรู้ขั้นต่ำและมอบสื่อเพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างถูกต้อง อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมามักมีข่าวว่า กปน. ปฏิบัติหน้าที่ไม่เป็นไปตามระเบียบ เช่น ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่ผ่านมา เนื่องจากในแต่ละครั้ง กปน. มีการเปลี่ยนหน้ากันเข้ามาทำงาน
ประชาชนคือหัวใจของความโปร่งใส
เลขาธิการ กกต. เน้นย้ำว่า สิ่งที่จะทำให้การเลือกตั้งเกิดความโปร่งใสและสุจริตคือผู้มีสิทธิเลือกตั้งเอง ไม่ใช่ กปน. ความคลางแคลงสงสัยในการเลือกตั้งจะหายไปหากประชาชนมีส่วนร่วมในการสังเกตการณ์ ซึ่งเป็นสิ่งที่ยังขาดหายไปในทุกการเลือกตั้ง ประชาชนควรสังเกตว่า กปน. ทำผิดพลาดหรือไม่ และสามารถทักท้วงหรือร้องเรียนได้ทันที เนื่องจากระบบถูกออกแบบให้ประชาชนสามารถมองเห็นการทำงานของ กปน. ได้ โดย กกต. มีข้าราชการและพนักงานทั่วประเทศเพียง 2,500 คน ขณะที่หน่วยเลือกตั้งมีมากถึง 600,000 หน่วย ทำให้ไม่สามารถดูแลได้ครอบคลุม
- กปน. ตั้งใจทำหน้าที่ แต่อาจมีความเคยชินหรือหลงลืมทำให้ผิดพลาดในบางหน่วย
- เมื่อมีคนท้วงติง กปน. จะต้องระมัดระวังในการปฏิบัติหน้าที่มากขึ้น
- การเลือกตั้งเป็นของประชาชน ทั้งผู้สมัคร ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง และ กปน. ล้วนเป็นประชาชน
- ผลการเลือกตั้งเป็นของประชาชน ส่วน กกต. มีหน้าที่ตรวจสอบและป้องกันการซื้อสิทธิขายเสียง
กกต. เป็นเจ้าภาพ ประชาชนต้องร่วมดูแล
นายแสวงกล่าวว่า การเลือกตั้งไม่ใช่ของ กกต. แต่ กกต. เป็นเจ้าภาพในการให้ประชาชนมาพบกันและลงคะแนน คะแนนออกมาอย่างไรก็เป็นอย่างนั้น ประชาชนต้องช่วยกันดูแลผลการเลือกตั้ง โดยผู้รวมคะแนนไม่ใช่ กกต. แต่เป็นกรรมการประจำเขตซึ่งเป็นประชาชน กกต. จะทราบคะแนนพร้อมกับสื่อ จึงต้องการให้ประชาชนร่วมดูแล สิ่งที่จะทำให้การเลือกตั้งโปร่งใสคือหน้าที่ของคนไทยทุกคน กกต. พร้อมรับผิดชอบ แต่ขอให้ประชาชนร่วมดูแลทั้งในและนอกหน่วยเลือกตั้ง
การเลือกตั้งที่ผ่านมาเป็นบทเรียน
สำหรับการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครหรือนายกเมืองพัทยา แม้จะไม่มีความผิดพลาดจำนวนมาก แต่ก็ไม่ใช่หลักประกันว่าการเลือกตั้งจะมีความโปร่งใสหรือชอบธรรม หรือในกรณีที่มีข้อกล่าวหาเรื่องการโยกย้ายแต่งตั้งกรรมการประจำเขตเพื่อเอื้อประโยชน์ ประชาชนต้องมีส่วนร่วมในการสังเกตการณ์เพื่อให้เกิดความโปร่งใสอย่างแท้จริง



