นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ พร้อมด้วยนางการดี เลียวไพโรจน์ สส.บัญชีรายชื่อและรองหัวหน้าพรรค ร่วมแถลงข่าวเปิดตัวแพลตฟอร์ม "ส่องรัฐ" ซึ่งใช้ปัญญาประดิษฐ์หรือ AI ในการตรวจสอบข้อมูลโครงการใช้งบประมาณของหน่วยงานภาครัฐ ตามนโยบายของพรรคประชาธิปัตย์ ในโอกาสพรรคครบรอบ 80 ปี โดยเป็นการรักษาสัญญาในการรณรงค์หาเสียงเพื่อให้ภาครัฐเปิดเผยข้อมูลและมีความโปร่งใส โดยเฉพาะการจัดซื้อจัดจ้าง เพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมและตรวจสอบได้เพื่อประโยชน์ทางเศรษฐกิจ
รายละเอียดแพลตฟอร์มส่องรัฐ
นายอภิสิทธิ์กล่าวว่า พรรคประชาธิปัตย์มีความพร้อมในการใช้แพลตฟอร์มส่องรัฐ ซึ่งเบื้องต้นยังใช้ภายในพรรคในการติดตามตรวจสอบการใช้งบประมาณและการจัดซื้อจัดจ้างในโครงการต่างๆ ของภาครัฐ โดยจะรวบรวมข้อมูลกลุ่มโครงการของรัฐมาวิเคราะห์ด้วย AI กลุ่มงานแรกที่ตรวจสอบคือโครงการที่เกี่ยวข้องกับ AI ของภาครัฐ ซึ่งมีจำนวน 1,276 โครงการ รวมงบประมาณ 4,271 ล้านบาท โดยหลายโครงการไม่ได้ก่อให้เกิดประโยชน์ เช่น โครงการยกระดับทักษะด้าน AI ของคนไทย หรือ AI Passport ที่มีความเสี่ยงการทุจริตสูง พรรคกังวลว่าจะมีการทุจริตและภาครัฐไม่มียุทธศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง แต่หน่วยงานรัฐกลับอ้างโครงการ AI เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูล ทั้งที่ข้อมูลเหล่านี้ประชาชนสามารถเข้าถึงได้อยู่แล้ว
การตรวจสอบ TOR และความเชื่อมโยง
นายอภิสิทธิ์กล่าวต่อว่า จะตรวจสอบ TOR และรายละเอียดโครงการต่างๆ ซึ่งพบว่าสุ่มเสี่ยงการทุจริต ไม่มีประสิทธิภาพ และไม่เป็นไปตามมาตรฐานขององค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจหรือ OECD รัฐบาลเองมีนโยบายเข้าเป็นสมาชิก OECD ภายใน 2 ปีนี้ แต่พบว่าในงบประมาณกว่า 4,200 ล้านบาท มีความเกี่ยวข้องกับบริษัทเอกชนเพียง 3 แห่งที่มีส่วนในการจัดซื้อจัดจ้างโครงการทั้งหมด นอกจากนี้ยังพบความเชื่อมโยงในการถือหุ้นไขว้และความเกี่ยวข้องของผู้บริหารใน 3 บริษัทดังกล่าว รวมถึงการบริจาคเงินให้กับพรรคการเมืองบางพรรค
บทบาทของฝ่ายค้านและการเชิญชวนประชาชน
ในฐานะฝ่ายค้าน พรรคจะใช้เครื่องมือนี้ตรวจสอบการจัดซื้อจัดจ้างโครงการที่เกี่ยวข้องกับ AI และโครงการอื่นๆ ที่กำลังพิจารณาอยู่ โดยเฉพาะโครงการที่มีรูปแบบการจัดซื้อจัดจ้างแบบเฉพาะเจาะจง ที่กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) และกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ที่เริ่มมีปัญหา ซึ่งรัฐมนตรีเจ้ากระทรวงมีการชะลอบางโครงการ พรรคกำลังติดตามว่าเหตุใดจึงมีการปรับรูปแบบการจัดซื้อจัดจ้างใหม่ นายอภิสิทธิ์ขอเชิญชวนประชาชนที่มีเบาะแสความผิดปกติหรือความไม่ชอบมาพากลในโครงการต่างๆ ของรัฐ สามารถแจ้งข้อมูลมายังพรรคประชาธิปัตย์ เพื่อให้พรรคใช้แพลตฟอร์มนี้ตรวจสอบ และเมื่อระบบมีความเสถียรแล้ว จะเปิดให้ประชาชนเข้าถึงต่อไป
ข้อเรียกร้องถึงรัฐบาล
นายอภิสิทธิ์กล่าวว่า ขอสื่อสารถึงรัฐบาลที่เพิ่งประชุมร่วมกับภาคเอกชนและนายกรัฐมนตรี อยากให้มีการป้องกันการทุจริตด้วยการนำ AI มาใช้ในการตรวจสอบ โดยไม่ต้องมีโครงการแพงๆ เพราะพรรคได้ใช้แพลตฟอร์มนี้แล้ว จึงขอให้ภาครัฐเปิดเผยข้อมูลเพื่อให้ประชาชนร่วมกันตรวจสอบ เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐาน OECD และทำให้รัฐมีความโปร่งใส หากพบข้อมูลการทุจริตที่ร้ายแรงเพียงพอ จะนำไปสู่การอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาลต่อไป แต่เบื้องต้นยังสามารถใช้กลไกฝ่ายนิติบัญญัติในการตรวจสอบได้ เช่น กลไกของกรรมาธิการสภาฯ การตั้งกระทู้ถาม หรือการเสนอญัตติ
