กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ ได้จัดการประชุมร่วมกับ 10 หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อแก้ไขปัญหาการแทรกซึมของกลุ่มทุนต่างชาติในธุรกิจมะพร้าวน้ำหอมไทย ซึ่งส่งผลกระทบต่อราคาผลผลิตและความเป็นธรรมต่อเกษตรกร โดยพบหลักฐานการดำเนินการแบบนอมินีอย่างกว้างขวาง
การตรวจสอบเชิงลึกและความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน
นายพูนพงษ์ นัยนาภากรณ์ อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เปิดเผยว่า การประชุมในวันที่ 7 มีนาคม 2569 นี้ มีการเชิญหน่วยงานสำคัญ เช่น กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ กรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ) สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) กรมสรรพากร และกรมวิชาการเกษตร เข้าร่วมหารือ
วัตถุประสงค์หลักคือเพื่อแก้ไขปัญหามะพร้าวน้ำหอมราคาตกต่ำและตรวจสอบกลุ่มทุนต่างชาติที่อาจเข้ามาควบคุมธุรกิจล้งผลไม้แบบครบวงจร ตั้งแต่การเช่าสวน การปลูก การแปรรูป การขนส่ง ไปจนถึงการส่งออก
ผลการตรวจสอบและบริษัทที่เกี่ยวข้อง
จากการตรวจสอบร่วมกัน พบว่า มีบริษัทเสี่ยงเป็นนอมินีจำนวน 15 บริษัท กระจายอยู่ใน 5 จังหวัด ได้แก่ ราชบุรี 11 บริษัท ปทุมธานี 1 บริษัท สมุทรปราการ 1 บริษัท สมุทรสาคร 1 บริษัท และกรุงเทพมหานคร 1 บริษัท
นอกจากนี้ ยังพบว่ามีคนไทยจำนวน 10 คน เข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องในฐานะกรรมการหรือผู้ถือหุ้นของบริษัทเหล่านี้ ซึ่งกรมพัฒนาธุรกิจการค้าได้ส่งข้อมูลดังกล่าวให้ดีเอสไอและกองบัญชาการสอบสวนกลางเพื่อตรวจสอบเชิงลึกแล้ว
รูปแบบการดำเนินธุรกิจและผลกระทบ
ธุรกิจมะพร้าวน้ำหอมไทยมีการเชื่อมโยงกับทุนต่างชาติอย่างชัดเจน เนื่องจากกลุ่มทุนเหล่านี้เข้ามาลงทุนแบบครบวงจร ทำให้สามารถควบคุมราคารับซื้อและขายได้ทั้งหมด พวกเขามักกำหนดเกณฑ์รับซื้อเฉพาะมะพร้าวน้ำหอมเกรดดีเท่านั้น และบางล้งมีต้นทุนต่ำจากการไม่ปฏิบัติตามกฎหมายหรือขาดระบบมาตรฐาน
ที่น่ากังวลคือ มีการแสดงบัญชีขาดทุนในประเทศไทย แต่กลับมีกำไรปลายทางในต่างประเทศ เนื่องจากรัฐบาลของทุนต่างชาติส่งเสริมการลงทุนและช่วยเหลือด้านภาษีในการนำเข้าสินค้าจากบริษัทที่ตั้งอยู่ในไทย
มาตรการแก้ไขและดำเนินคดี
กรมพัฒนาธุรกิจการค้าได้ส่งข้อมูลให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด ครอบคลุมประเด็นต่างๆ เช่น การขึ้นทะเบียนล้ง การเลี่ยงภาษี และการแทรกซึมธุรกิจตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ
เน้นย้ำถึงความสำคัญของการตรวจสอบเชิงลึกและบังคับใช้กฎหมายเพื่อสร้างความเป็นธรรมให้กับเกษตรกรและผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจถูกต้องตามกฎหมาย
สถานการณ์ในจังหวัดราชบุรีและปัจจัยด้านราคา
ในจังหวัดราชบุรี พบว่ามีโรงคัดบรรจุหรือล้งมากกว่า 200 ล้ง โดยมีล้งที่ขึ้นทะเบียนกับกรมวิชาการเกษตร 73 ล้ง ในจำนวนนี้เป็นนิติบุคคล 71 ล้ง ล้งที่ขึ้นทะเบียนสามารถส่งออกไปยังจีนได้ แต่บางส่วนไม่ได้ขึ้นทะเบียนเนื่องจากเป็นภาคสมัครใจ
นายพูนพงษ์ ยังชี้ให้เห็นถึงสาเหตุหลักของราคามะพร้าวน้ำหอมตกต่ำว่า มาจากปริมาณผลผลิตที่เพิ่มขึ้นเกือบร้อยละ 49.8 ในปี 2568 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ขณะที่จีนลดการนำเข้าจากไทยเหลือร้อยละ 48 จากเดิมร้อยละ 62
ราคามะพร้าวหน้าสวนอยู่ที่ลูกละ 4-5 บาท แต่เมื่อไปถึงตลาดปลายทางในจีน ราคาอยู่ที่ 8-12 หยวน หรือ 36-53 บาทต่อลูก ซึ่งสะท้อนถึงค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นตลอดห่วงโซ่อุปทาน
