นายสันติธาร เสถียรไทย ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงการคลัง กล่าวในงาน Bangkok Post Economic Forum 2026 ว่า ประเทศไทยมีความเสี่ยงสูงที่สุดในเอเชียจากคลื่นการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลกที่มาพร้อมกับวิกฤตพลังงาน เนื่องจากไทยเป็นประเทศที่นำเข้าพลังงานต่อ GDP ในสัดส่วนสูงที่สุดในภูมิภาค ซึ่งเข้ามาซ้ำเติมปัญหาภาคครัวเรือนที่ได้รับผลกระทบมาตั้งแต่วิกฤตโควิด 19 ส่งผลให้หนี้ครัวเรือนไทยอยู่ใกล้ระดับ 87% ของ GDP
สินเชื่อ SMEs ติดลบต่อเนื่องกว่า 3 ปี
ขณะที่สินเชื่อให้กับ SMEs ติดลบต่อเนื่องมานานกว่า 3 ปี สะท้อนว่าธุรกิจรายย่อยแทบไม่เหลือความสามารถในการรองรับแรงกระแทกทางเศรษฐกิจอีกแล้ว รัฐบาลจึงออกมาตรการเยียวยาเศรษฐกิจระยะสั้น ควบคู่กับการสร้างความแข็งแกร่งในระยะยาว เพื่อรองรับคลื่นวิกฤตเศรษฐกิจ 3 ระลอกที่กำลังเกิดขึ้น
วิกฤต 3 ระลอกที่ไทยกำลังเผชิญ
- ระลอกที่ 1: วิกฤตราคาพลังงานปรับตัวสูงขึ้น ประชาชนและธุรกิจได้รับผลกระทบจากต้นทุนพลังงานและราคาน้ำมันที่เพิ่มขึ้น
- ระลอกที่ 2: ปัญหาเงินเฟ้อขยายวงกว้าง จากราคาพลังงานสูงกลายเป็นราคาสินค้าและต้นทุนที่ปรับขึ้นตาม ส่งผลให้กำลังซื้อลดลง
- ระลอกที่ 3: การชะลอตัวของกำลังซื้อหรือ Demand ที่ลดลง การส่งออกอาจอ่อนแรง การใช้จ่ายในประเทศฝืดตัว และภาคท่องเที่ยวอาจได้รับผลกระทบ
เมื่อทั้ง 3 ปัจจัยเกิดขึ้นพร้อมกัน จะทำให้ครัวเรือนและธุรกิจเผชิญภาวะ "Double Squeeze" หรือถูกบีบทั้งสองด้าน คือ ต้นทุนสูงขึ้น ขณะที่รายได้และยอดขายลดลง
แนวทาง 5T พลิกวิกฤตเป็นโอกาส
กระทรวงการคลังหารือร่วมกับหน่วยงานเศรษฐกิจอื่นๆ เลือกใช้หลักการ "5T" เป็นกรอบดำเนินนโยบาย ได้แก่ การช่วยเหลืออย่างตรงจุด การเร่งเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด การใช้โอกาสดึงดูดการลงทุน การดำเนินนโยบายอย่างโปร่งใส และการสร้างความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาส
นายสันติธาร กล่าวว่า โลกกำลังเปลี่ยนผ่านสู่ Security First World ที่ให้ความสำคัญกับความมั่นคงมากกว่าต้นทุนต่ำ ไทยและอาเซียนอาจเป็นจุดหมายสำคัญของการลงทุน แต่โจทย์คือจะทำให้เม็ดเงินลงทุนสร้างประโยชน์ต่อเศรษฐกิจไทยได้มากที่สุด ทั้งการสร้างห่วงโซ่อุปทานในประเทศ การเพิ่มมูลค่า และการช่วยเหลือ SMEs
"ความเสี่ยงของประเทศไทยที่ผ่านมาคือทำแต่มาตรการระยะสั้น ไม่มีการลงทุนระยะยาว ในขณะที่บริบทของโลกปัจจุบันเปลี่ยนไปแล้ว ประเทศไทยยังมีอนาคต แต่ต้องทำงานหนัก ไม่ใช่แค่พูดเพียงอย่างเดียว เพื่อลดผลกระทบที่เกิดขึ้น" นายสันติธาร กล่าว
