สภาพัฒน์ประเมินสงครามอ่าวเปอร์เซียยืดเยื้อ ดันน้ำมันพุ่งแตะ 125 เหรียญฯ ทีดีอาร์ไอแนะเลือกคนมีฝีมือ-สังคมยอมรับ นั่งกระทรวงเกรดเอ เสริมเสถียรภาพความมั่นคง
เมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2569 สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย จัดงาน “Thai Journalists Association 71st Anniversary” ฉลองครบรอบ 71 ปี พร้อมเสวนาพิเศษหัวข้อ “โจทย์ใหญ่ประเทศไทย ความท้าทายของรัฐบาลใหม่” นำโดย ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวณิชย์ ประธานสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) และนายชัย อรุณานนท์ชัย ประธานสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย โดยมีนายวีระ ธีรภัทร สื่อมวลชนอาวุโส เป็นผู้ดำเนินรายการ
ทีดีอาร์ไอแนะรัฐบาลใหม่คัดคนมีฝีมือเสริมเสถียรภาพ
ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวณิชย์ สะท้อนโจทย์หินที่ประเทศไทยต้องเผชิญในมิติมหภาคว่า ไทยมีโจทย์จำนวนมากและโจทย์ร่วมกับหลายประเทศ ทั้งสงครามการค้า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี ซึ่งคนทั้งโลกต้องร่วมแก้ไข
สำหรับประเทศไทย ก็มีโจทย์เฉพาะคือ เรื่องการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของไทยที่โตต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของโลกมาก เรื่องสังคมสูงอายุที่มีข้อมูลล่าสุดว่าคนไทยอายุ 100 ปีขึ้นไปมีมากกว่า 3.5 หมื่นคน รวมถึงปัญหาทุจริตคอร์รัปชัน
ดร.สมเกียรติ ระบุถึงความท้าทายของรัฐบาลชุดใหม่ท่ามกลางข้อกังขาด้านความโปร่งใสของการเลือกตั้ง โดยเน้นย้ำว่า การจัดสรรเก้าอี้รัฐมนตรีกระทรวงสำคัญต่อจากนี้ ต้องคัดเลือกบุคคลที่มีทั้ง “ฝีมือ” และเป็นที่ยอมรับจากสังคม เพื่อสร้างเสถียรภาพให้แก่รัฐบาล
“ช่วงแรกของการเป็นรัฐบาล อย่าให้มีข่าวไม่ดีเกี่ยวกับการทุจริตคอร์รัปชั่น จนทำให้ประชาชนเสียความมั่นใจ หรือเหตุที่จะกระทบความเชื่อมั่น การป้องกันเหตุการณ์ก่อการร้าย การควบคุมด้านรายจ่าย ภาระทางการเงินการคลัง ที่มีผลต่อการถูกลดเครดิตเรตติ้ง” ประธานทีดีอาร์ไอเสนอแนะ
และกล่าวว่า รัฐบาลชุดใหม่ในภาวะไม่ปกติเช่นนี้ควรมีกระสุนเผื่อไว้ใช้จ่ายเท่าที่จำเป็น และไม่ควรทำโครงการขนาดใหญ่ที่สำเร็จยากและมีงบผูกพันยาว ๆ แม้จะเป็นนโยบายหาเสียงของหลายพรรคการเมือง แต่เมื่อสถานการณ์เปลี่ยน รัฐบาลสามารถอ้างได้ หรือยกยอดไปทำเมื่อโอกาสที่เหมาะสมได้
สภาพัฒน์เผย 2 ฉากทัศน์สงครามตะวันออกกลาง ดันน้ำมันแตะ 125 เหรียญ
ด้านนายดนุชา พิชยนันท์ ระบุถึงโจทย์สำคัญของประเทศไทยในการสร้าง ‘ภูมิคุ้มกัน’ (Resilience) เพื่อรับมือกับปัจจัยกระทบจากภายนอก ทั้งในด้านภูมิรัฐศาสตร์และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภาวะสงคราม พร้อมย้ำถึงความจำเป็นในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจใหม่ (New Economy) เพื่อสร้างความเชื่อมั่นต่อทั้งภาคประชาชนและนักลงทุนต่างชาติ
เลขาธิการสภาพัฒน์ฯ ระบุว่ากุญแจสำคัญในการสร้างความไว้วางใจและความเชื่อมั่น (Trust and Confidence) ต่อรัฐบาลชุดใหม่ ขึ้นอยู่กับการจัดสรรรายชื่อคณะรัฐมนตรี โดยเน้นย้ำเรื่องการคัดเลือกบุคลากรที่มีทั้งความรู้ความสามารถ ควบคู่ไปกับคุณธรรมจริยธรรม ที่สำคัญควรเปิดโอกาสให้ ‘คนรุ่นใหม่’ เข้ามามีบทบาทขับเคลื่อนนโยบายแทนกลุ่มการเมืองเดิม เพื่อสร้างมิติใหม่ในการบริหารประเทศ
สำหรับโจทย์ใหม่สถานการณ์ในอ่าวเปอร์เซียนั้น นายดนุชา ได้ประเมินไว้ 2 ฉากทัศน์ (Scenario) คือ
- จบภายใน 1 เดือน ราคาน้ำมันดิบจะขึ้นไปเป็น 100 เหรียญต่อบาร์เรล
- กรณีลากยาว ยืดเยื้อ และมีการปิดช่องแคบฮอร์มุซ น้ำมันดิบจะขึ้นไปเป็น 125 เหรียญต่อบาร์เรล
เมื่อถามว่ารัฐบาลจะอุดหนุนราคาน้ำมันได้นานมากน้อยแค่ไหน นายดนุชา กล่าวว่า รัฐบาลได้ประกาศตรึงราคาน้ำมันดีเซลไว้ที่ลิตรละ 29.94 บาท เป็นระยะเวลา 15 วัน โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 4 มีนาคม 2569 เป็นต้นไป
“เป็นที่น่าสังเกตว่า เมื่อเปรียบเทียบกับสงคราม 12 วัน เมื่อเดือนมิถุนายน 2568 ซึ่งในขณะนั้นราคาน้ำมันไม่ได้ปรับตัวสูงขึ้นเนื่องจากพื้นที่ขัดแย้งอยู่ห่างจากแหล่งผลิต แต่สถานการณ์ปัจจุบันพบว่าความขัดแย้งเกิดขึ้นใจกลางแหล่งผลิตพลังงานโดยตรง อย่างไรก็ตาม ราคาน้ำมันในตลาดยังคงปรับตัวขึ้นช้ากว่าที่คาดการณ์ไว้ ซึ่งส่วนหนึ่งอาจเป็นผลจากสภาวะอุปทานล้นตลาด (Over-supply) ในระดับโลก”
ต่อข้อซักถามที่ว่าหากเกิดสถานการณ์ชะงักงันจนไม่สามารถนำเข้าน้ำมันได้ ประเทศไทยจะมีพลังงานสำรองใช้ได้นานเพียงใด เลขาธิการสภาพัฒน์ฯ ระบุว่าปัจจุบันเรามีสำรองน้ำมันใช้ได้ประมาณ 95 วัน ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับที่น่าเบาใจได้ในช่วง 2 เดือนแรก นอกจากนี้ยังมีสัดส่วนการนำเข้าจากแหล่งอื่นนอกตะวันออกกลางอีกร้อยละ 40 โดยทาง ปตท. ได้เร่งดำเนินการจัดซื้อเพิ่มเติมแล้ว
ทั้งนี้ สถานการณ์ดังกล่าวเป็นปัจจัยเร่งที่ทำให้ต้องเร่งจัดตั้งรัฐบาลให้เร็วที่สุด และเพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบต่อความล่าช้าในการจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2570 จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเร่งจัดตั้งรัฐบาลให้แล้วเสร็จโดยเร็ว ซึ่งมีการคาดการณ์ว่าอาจจะได้คณะรัฐมนตรีชุดใหม่ก่อนช่วงเทศกาลสงกรานต์นี้
ทีดีอาร์ไอแนะแทรกแซงน้ำมันระยะสั้น ลดอุดหนุนสะท้อนราคาจริง
สำหรับสงครามความขัดแย้งตะวันออกกลางนั้น ประธานทีดีอาร์ไอมองว่า สงครามระหว่างสหรัฐ อิสราเอล อิหร่าน มีการประเมินอาจใช้เวลาหลายสัปดาห์ และแม้สงครามจะยุติก็ไม่ได้แปลว่าความเสี่ยงจะยุติลงไปด้วย เพราะสุดท้ายคนไม่พอใจยังมีอยู่อาจเกิดเหตุการณ์การก่อการร้าย ซึ่งโดยรวมมีผลลบต่อเศรษฐกิจโลกแน่นอน โดยเฉพาะราคาพลังงานสูงขึ้น
“ในประเด็นราคาน้ำมัน แม้มาตรการตรึงราคาของรัฐบาลในปัจจุบันจะช่วยบรรเทาภาระค่าครองชีพ แต่ท่ามกลางสถานการณ์โลกที่มีความผันผวนสูง ประชาชนควรให้ความสำคัญกับการประหยัดพลังงาน ขณะที่นโยบายการแทรกแซงราคาน้ำมันไม่ควรดำเนินการในระยะยาว แต่ควรปล่อยให้เป็นไปตามกลไกตลาด โดยรัฐบาลอาจแทรกแซงได้เพียงชั่วคราวและต้องค่อยๆ ลดการอุดหนุนลงเพื่อให้ราคาสะท้อนความเป็นจริง ซึ่งจะเป็นการกระตุ้นให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้พลังงานอย่างยั่งยืน”
ภาคการท่องเที่ยวเร่งหาตลาดใหม่กลุ่มอาเซียน
สุดท้ายการปรับตัวของธุรกิจและทิศทางการท่องเที่ยว นายชัย อรุณานนท์ชัย ประธานสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย กล่าวว่า ที่ผ่านมาสถานการณ์ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นสถานการณ์โรคระบาดโควิด ภัยธรรมชาติ ภาวะสงคราม มีส่วนเกี่ยวข้องกับภาคธุรกิจท่องเที่ยวทั้งสิ้น
“ผลกระทบจากการสู้รบต่ออุตสาหกรรมการท่องเที่ยวในขณะนี้ ปรากฏชัดในรูปของปัญหาการจัดการเที่ยวบินและต้นทุนการเดินทางที่เพิ่มสูงขึ้น ซึ่งหากวิกฤตการณ์ดังกล่าวยังคงไม่คลี่คลาย ผู้ประกอบการและหน่วยงานด้านการท่องเที่ยวจัดทำแผนเชิงรุกเพื่อหาตลาดใหม่ โดยเฉพาะการกระตุ้นกลุ่มนักท่องเที่ยวภายในอาเซียน (อินเดีย สิงคโปร์ มาเลเซีย จีน) ให้เข้ามาทดแทน”
