วิเคราะห์สถิติราคาน้ำมันไทย 12 ปี: จากยุคโควิด-19 สู่ราคาพุ่งทำลายสถิติสูงสุดในปี 2569
วันนี้ (26 มีนาคม 2569) สถานการณ์ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงในประเทศไทยยังคงเป็นตัวแปรสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อดัชนีราคาผู้บริโภคและอัตราเงินเฟ้ออย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ จากการติดตามข้อมูลสถิติของสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) กระทรวงพลังงาน พบว่าความผันผวนของราคาน้ำมันในรอบกว่า 12 ปีที่ผ่านมา ถูกขับเคลื่อนด้วยปัจจัยภายนอกหลายประการ ทั้งสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ สงครามการค้า และโรคระบาดใหญ่ ซึ่งส่งผลให้ราคาขายปลีก ณ สถานีบริการน้ำมันในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรงและน่าจับตามอง
ยุคแห่งความผันผวน: พ.ศ.2558-2562
ในช่วงปี พ.ศ.2558 ราคาน้ำมันเบนซิน 95 เคยอยู่ที่ระดับประมาณ 35.56 บาทต่อลิตร ขณะที่แก๊สโซฮอล์ 95 และ 91 ทรงตัวอยู่ที่ประมาณลิตรละ 28-29 บาท ช่วงเวลานี้ถือเป็นยุคที่ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกเริ่มมีการปรับตัวลดลงจากภาวะอุปทานส่วนเกิน ทำให้ผู้บริโภคในไทยเข้าถึงพลังงานในราคาที่ค่อนข้างต่ำ จนกระทั่งปี 2561 ที่ราคาเริ่มขยับขึ้นอีกครั้ง โดยเบนซิน 95 ดีดขึ้นไปแตะ 38.06 บาทต่อลิตร อย่างไรก็ตาม ในช่วงปี 2562 ราคายังคงอยู่ในเกณฑ์ที่รัฐบาลสามารถบริหารจัดการได้ผ่านกลไกภาษีและกองทุนน้ำมันอย่างมีประสิทธิภาพ
โควิด-19 พาราคาดิ่งเหว: พ.ศ.2563
ปี 2563 เป็นปีที่น่าจดจำที่สุดในประวัติศาสตร์พลังงาน เนื่องจากสถานการณ์แพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ทำให้ความต้องการใช้พลังงานทั่วโลกหยุดชะงักลงอย่างกะทันหัน ส่งผลให้ราคาน้ำมันในไทยทำสถิติ "ต่ำที่สุด" ในรอบหลายปี โดยแก๊สโซฮอล์ 95 ลดลงเหลือเพียงประมาณ 26.75 บาทต่อลิตร และดีเซลพื้นฐานลดลงต่ำกว่า 28.29 บาทต่อลิตร ถือเป็นช่วงเวลาที่ผู้ใช้รถมีภาระค่าน้ำมันเบาบางที่สุดในรอบทศวรรษ และสะท้อนถึงผลกระทบรุนแรงของโรคระบาดต่อเศรษฐกิจโลก
วิกฤตซ้อนวิกฤต: ปี 2565 เบนซินราคา 2 ลิตรร้อย
เมื่อโลกเริ่มฟื้นตัวจากโควิด-19 ในปี 2564 ความต้องการใช้พลังงานกลับมาพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ประกอบกับเกิดสงครามระหว่างรัสเซียและยูเครนในช่วงตั้งแต่ต้นปี 2565 ส่งผลให้เกิดวิกฤตพลังงานโลกทันที ในปีนี้เองที่คนไทยเห็นราคา เบนซิน 95 พุ่งทะลุ 52.06 บาทต่อลิตร เป็นครั้งแรก และน้ำมันดีเซลเกือบหลุดเพดานการอุดหนุนที่ 35 บาท รัฐบาลต้องใช้เงินจากกองทุนน้ำมันจำนวนมหาศาลเพื่อตรึงราคาดีเซลไว้ไม่ให้เกินระดับวิกฤตจนเกิดผลกระทบต่อต้นทุนการขนส่งสินค้าทั่วประเทศ
ยุค New High: ปี 2569 ราคาน้ำมันทำลายสถิติสูงสุดใหม่
จากการรวบรวมข้อมูลล่าสุด ณ วันนี้ (26 มีนาคม 2569) พบว่าราคาน้ำมันในประเทศไทยกลับมาสร้างสถิติสูงสุดใหม่อีกครั้ง โดยเฉพาะกลุ่มน้ำมันเกรดพรีเมียมและดีเซล เบนซิน 95 ขยับขึ้นไปแตะลิตรละ 57.51 บาท และดีเซลพรีเมียมพุ่งไปถึง 57.84 บาทต่อลิตร นับเป็นระดับราคาที่ไม่เคยปรากฏมาก่อนในประวัติศาสตร์ไทย สาเหตุหลักมาจากราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกที่ทรงตัวในระดับสูงต่อเนื่องและการปรับโครงสร้างภาษีสรรพสามิตเพื่อนำเงินเข้าสมทบกองทุนน้ำมันที่ติดลบสะสมมาอย่างยาวนาน
ความผันผวนนี้สะท้อนให้เห็นถึงความเปราะบางของระบบพลังงานไทยที่ต้องพึ่งพาปัจจัยภายนอกอย่างมาก และจำเป็นต้องมีการวางแผนเชิงนโยบายเพื่อรับมือกับความไม่แน่นอนในอนาคต
