อิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง ราคาน้ำมันโลกผันผวน ไทยสำรอง 109 วัน
กระทรวงพลังงานของประเทศไทยได้เปิดเผยรายงานสถานการณ์ด้านพลังงานล่าสุดในวันที่ 9 เมษายน 2569 โดยชี้ให้เห็นว่าสถานการณ์ความตึงเครียดในช่องแคบฮอร์มุซยังคงถูกอิหร่านปิดกั้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ราคาน้ำมันในตลาดโลกกลับมาผันผวนและเผชิญแรงกดดันด้านราคาอีกครั้งหนึ่ง หลังมีความพยายามบรรลุข้อตกลงหยุดยิงระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิหร่านเป็นเวลา 2 สัปดาห์ ซึ่งก่อนหน้านี้ทำให้ราคาน้ำมันปรับตัวลงเนื่องจากคาดการณ์ว่าช่องแคบจะเปิดใช้งานได้ตามปกติ
อิหร่านประกาศระงับการเดินเรือผ่านฮอร์มุซอีกรอบ
ล่าสุด กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลามของอิหร่านหรือ IRGC ได้ประกาศระงับการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง โดยอ้างว่าอิสราเอลละเมิดข้อตกลงด้วยการโจมตีเลบานอนครั้งใหญ่ ทำให้อิหร่านต้องกลับมาควบคุมเส้นทางเดินเรืออย่างเข้มงวดและแจ้งเตือนเรือทุกลำให้หยุดการสัญจรทันที หากฝ่าฝืนอาจถูกโจมตี สถานการณ์นี้ส่งผลให้เรือบรรทุกน้ำมันและสินค้าประมาณ 800 ถึง 2,000 ลำ ยังคงติดค้างอยู่บริเวณอ่าวเปอร์เซียและทะเลโอมาน
แม้จะมีความพยายามทดสอบเส้นทางเดินเรือสำรองหรือการอนุญาตให้เรือบางสัญชาติ เช่น จีน ผ่านไปได้บ้าง แต่ในภาพรวมเส้นทางหลักยังถือว่าถูกปิดกั้นและมีความเสี่ยงสูงมาก ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อการขนส่งน้ำมันดิบจากตะวันออกกลาง ประเทศไทยซึ่งนำเข้าน้ำมันดิบจากภูมิภาคนี้ถึงร้อยละ 52 จึงได้รับผลกระทบจากความผันผวนนี้โดยตรง
ผลกระทบต่อราคาน้ำมันดิบและต้นทุนเพิ่มเติม
ราคาน้ำมันดิบของประเทศไทยถูกอิงกับราคาน้ำมันดิบที่สะท้อนกับตลาดเอเชีย ซึ่งอิงน้ำมันจากตะวันออกกลางเป็นหลัก เช่น น้ำมันดิบดูไบ ที่มีความเคลื่อนไหวต่างจากตลาด WTI หรือ Brent ที่มักปรากฏในข่าวต่างประเทศอย่างชัดเจน ประกอบกับภาวะสงครามได้เพิ่มภาระค่าใช้จ่ายแฝงอย่าง Crude Premium และ War Risk Premium เช่น ค่าประกันภัยและค่าขนส่งที่พุ่งสูงขึ้น
ต้นทุนเหล่านี้กลายเป็นส่วนเพิ่มที่อยู่นอกเหนือจากราคาน้ำมันดิบที่มีการซื้อขายปกติในภาวะทั่วไป ส่งผลให้ต้นทุนน้ำมันดิบอยู่ในระดับที่สูงกว่าราคาที่ตลาดประกาศ แม้ราคาในบางตลาดจะเริ่มปรับตัวลดลงบ้างแล้วก็ตาม กระทรวงพลังงานอยู่ระหว่างตรวจสอบข้อมูลจากกลุ่มโรงกลั่น เพื่อนำมาปรับปรุงโครงสร้างราคาให้สะท้อนข้อเท็จจริงในปัจจุบัน
สถานการณ์น้ำมันสำรองและการผลิตภายในประเทศ
สำหรับปริมาณน้ำมันสำรองภายในประเทศ อ้างอิงข้อมูลวันที่ 9 เมษายน 2569 ประเทศไทยมีน้ำมันเพียงพอกับความต้องการใช้ประมาณ 109 วัน โดยแบ่งเป็นน้ำมันสำรองตามกฎหมาย 25 วัน น้ำมันสำรองเพื่อการค้า 22 วัน น้ำมันที่อยู่ระหว่างการขนส่ง 31 วัน และน้ำมันที่ได้รับการยืนยันในการจัดหาแล้ว 31 วัน
ในส่วนของการผลิตและจำหน่ายน้ำมันกลุ่มดีเซล อ้างอิงข้อมูลวันที่ 7 เมษายน 2569 สามารถผลิตน้ำมันดีเซลได้ 83.37 ล้านลิตร และจำหน่าย 68.69 ล้านลิตร ขณะที่ราคาขายปลีกน้ำมันภายในประเทศ อ้างอิงราคาจาก ปตท. มีดังนี้
- น้ำมันดีเซล (B7) 48.40 บาท
- น้ำมันดีเซล (B20) 43.40 บาท
- น้ำมันเบนซิน (E20) 38.95 บาท
- น้ำมันแก๊สโซฮอล (95) 43.95 บาท
- น้ำมันแก๊สโซฮอล (91) 43.58 บาท
การเปรียบเทียบราคาน้ำมันกับประเทศอาเซียน
เมื่อเทียบราคาน้ำมันขายปลีกของไทยกับประเทศอาเซียน ราคาน้ำมันเบนซินของไทยเฉลี่ยอยู่ที่ 43.95 บาท ขณะที่ฟิลิปปินส์ กัมพูชา ลาว เมียนมา และสิงคโปร์ อยู่ที่ 52.47 ถึง 87.31 บาทต่อลิตร ส่วนราคาน้ำมันดีเซลของไทยอยู่ที่ 48.40 บาทต่อลิตร ขณะที่เวียดนาม มาเลเซีย กัมพูชา ลาว ฟิลิปปินส์ เมียนมา และสิงคโปร์ อยู่ที่ 55.28 ถึง 118.10 บาทต่อลิตร
ในวันที่ 9 เมษายนนี้ มาเลเซียได้ปรับราคาดีเซลขึ้น 5.44 บาท สะท้อนถึงความผันผวนในภูมิภาค สำหรับประมาณการฐานะกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ณ วันที่ 9 เมษายน 2569 ติดลบ 59,007 ล้านบาท โดยมีการชดเชยน้ำมันดีเซลวันละประมาณ 1,220.61 ล้านบาท
กระทรวงพลังงานกำลังดำเนินการเพื่อให้มั่นใจว่าราคาน้ำมันมีความเป็นธรรมและสอดคล้องกับต้นทุนการนำเข้าที่เกิดขึ้นจริง รวมถึงช่วยให้ราคาพลังงานในประเทศมีความโปร่งใสและน่าเชื่อถือ ท่ามกลางสถานการณ์โลกที่ผันผวนอย่างต่อเนื่อง
