อิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซ เขย่าวิกฤตพลังงานโลก ราคาน้ำมันเสี่ยงทะลุ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล
การประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซโดยอิหร่าน ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันทางทะเลที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ส่งผลให้ตลาดน้ำมันโลกเกิดความผันผวนทันที นักวิชาการอิสระด้านพลังงาน เตือนว่า หากสถานการณ์ยืดเยื้อ ราคาน้ำมันดิบอาจพุ่งทะลุ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล สร้างผลกระทบรุนแรงต่อประเทศไทย ที่ต้องพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันสูงถึง 80-90% ของความต้องการทั้งหมด
ผลกระทบต่อประเทศไทย: ราคาน้ำมันและค่าไฟปรับสูงขึ้น
นายพรายพล คุ้มทรัพย์ นักวิชาการอิสระด้านพลังงาน เปิดเผยว่า การปิดช่องแคบฮอร์มุซ 100% จะกระทบปริมาณน้ำมันในตลาดโลกประมาณ 20% ของการใช้น้ำมันทั้งหมด ซึ่งถือว่ารุนแรงพอสมควร หากวิกฤตยืดเยื้อเกิน 2 สัปดาห์ มีโอกาสที่ราคาน้ำมันจะทะลุ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลได้
สำหรับประเทศไทย ซึ่งนำเข้าน้ำมันเป็นหลัก ทุกการปรับขึ้นราคาน้ำมัน 1 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล จะทำให้ต้นทุนราคาขายปลีกหน้าปั๊มเพิ่มขึ้นประมาณ 20 สตางค์ต่อลิตร หากราคาปรับขึ้น 10-20 ดอลลาร์ อาจกระทบเป็นหลายบาทต่อลิตร โดยกรณีล่าสุด ราคาน้ำมันในประเทศปรับขึ้นถึง 1 บาท 50 สตางค์ สะท้อนแรงกดดันจากตลาดโลกอย่างชัดเจน
นอกจากนี้ ยังส่งผลกระทบถึงค่าไฟฟ้า เนื่องจากการผลิตไฟฟ้าของไทยกว่า 60-70% ใช้ก๊าซธรรมชาติ และมีการนำเข้า LNG จากประเทศในตะวันออกกลาง โดยเฉพาะกาตาร์ ซึ่งต้องขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ หากการขนส่งสะดุด ต้นทุนค่าไฟอาจปรับสูงจากระดับ 3-4 บาทต่อหน่วย ไปใกล้ 5-6 บาทต่อหน่วยได้
ข้อเสนอ 3 มาตรการหลักรับมือวิกฤตพลังงาน
นักวิชาการได้เสนอให้รัฐบาลเตรียม 3 มาตรการหลักเพื่อรับมือกับสถานการณ์ดังกล่าว ดังนี้
- ระยะสั้น: ใช้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงอุดหนุน หรือปรับลดภาษีสรรพสามิต เพื่อชะลอผลกระทบด้านราคา หากเป็นวิกฤตระยะสั้นไม่เกิน 1 เดือน
- ระยะกลาง: เตรียมแผนบริหารจัดการปริมาณ หากยืดเยื้อ อาจต้องใช้มาตรการปันส่วน ให้ความสำคัญกับภาคขนส่ง สาธารณสุข และบริการสาธารณะ
- ระยะยาว: เร่งมาตรการประหยัดพลังงาน และลดการพึ่งพาการนำเข้าเชื้อเพลิงจากต่างประเทศ
ขณะที่มาตรการจำกัดการส่งออกน้ำแม้ไทยจะส่งออกในปริมาณไม่มาก แต่ช่วยพยุงสถานการณ์ระยะสั้นได้บางส่วน
วิกฤตพลังงานโลกและความเสี่ยงต่อไทย
การปิดช่องแคบฮอร์มุซครั้งนี้ ส่งสัญญาณความเสี่ยงต่อเสถียรภาพพลังงานโลก โดยเฉพาะประเทศที่พึ่งพาการนำเข้าน้ำมันและก๊าซธรรมชาติจากตะวันออกกลางอย่างหนัก ไทยมีน้ำมันสำรองประมาณ 60 วัน แต่หากวิกฤตยืดเยื้อยาวนาน อาจเริ่มเกิดภาวะขาดแคลน เนื่องจากไทยผลิตน้ำมันเองได้น้อย และยังพึ่งพาการนำเข้าก๊าซธรรมชาติจากต่างประเทศ
สถานการณ์นี้ตอกย้ำความจำเป็นที่ไทยต้องเร่งปรับตัว เพื่อลดผลกระทบจากความผันผวนของตลาดพลังงานโลกในอนาคต
