สรุปประเด็นร้อน ภาษีโอน-ฝากเกิน 3,000 ครั้ง/ปี ใครเสี่ยงโดนสรรพากรตรวจสอบ?

สรุปดราม่าภาษีโอน-ฝากเงินเกิน 3,000 ครั้งต่อปี ใครเสี่ยงโดนสรรพากรตรวจสอบ?

ประเด็นร้อนที่ทำให้คนรุ่นใหม่และพ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ตื่นตระหนก กับข่าวที่ระบุว่าใครมีธุรกรรมรับโอนหรือฝากเงินรวมเกิน 3,000 ครั้งต่อปี อาจต้องรายงานภาษีกับกรมสรรพากร ซึ่งหลายคนกังวลว่าการช่วยเพื่อนกดบัตรคอนเสิร์ตหรือหารค่าข้าวจะทำให้เสี่ยงถูกเรียกเก็บภาษีมากขึ้นหรือไม่ บทความนี้ชวนทำความเข้าใจว่า สิ่งที่ทุกคนกำลังกลัวอยู่นี้มีชื่อเรียกทางกฎหมายว่า "ธุรกรรมลักษณะเฉพาะ" หรือเกณฑ์ e-Payment ซึ่งบังคับใช้มาตั้งแต่ปี 2562 เพื่อให้กรมสรรพากรเข้าถึงข้อมูลเส้นทางการเงินและคัดกรองผู้มีรายได้เข้าสู่ระบบภาษีได้แม่นยำขึ้น รวมถึงรองรับระบบภาษีและเอกสารธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ในยุคใหม่

ธุรกรรมลักษณะเฉพาะคืออะไร? ใครเสี่ยงโดนตรวจสอบ?

เกณฑ์ธุรกรรมลักษณะเฉพาะที่สถาบันการเงินและผู้ให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ (e-Wallet) ทุกแห่งในประเทศไทยต้องรายงานให้แก่กรมสรรพากร ได้แก่ธุรกรรมฝากหรือรับโอนเงิน (เฉพาะขารับ) โดยนับยอดรวมทุกบัญชีภายใน 1 ปีของสถาบันการเงินหรือผู้ให้บริการรายนั้น ตามเงื่อนไขดังนี้

• 400 ครั้งขึ้นไป และมียอดรวมธุรกรรมขาเข้าตั้งแต่ 2 ล้านบาทขึ้นไป
• หรือ 3,000 ครั้งขึ้นไป (ไม่จำกัดยอดเงินรวม)

กรมสรรพากรจะได้รับข้อมูลอะไรบ้าง? หากคุณเข้าเกณฑ์ ข้อมูลที่สรรพากรจะได้รับประกอบด้วยเลขประจำตัวประชาชน ชื่อ-สกุล เลขที่บัญชีเงินฝาก จำนวนครั้งของการฝากหรือรับโอนเงิน และยอดรวมของการฝากหรือรับโอนเงินตลอดทั้งปี อย่างไรก็ดี จุดต้องเน้นย้ำคือ ธนาคารจะส่ง "ข้อมูล" ไม่ใช่ส่ง "เงินภาษี" ภายใต้ความอยากรู้ว่าเรามีเงินเข้าเท่าไหร่ แต่ยังจะไม่ได้เก็บภาษีจากเรา ขณะเดียวกัน จะนับแค่ "ขารับ" (ฝากหรือโอนเข้า) เท่านั้น ขาที่เราโอนเงินออกไปซื้อของหรือจ่ายค่าไฟจะไม่ถูกนับใน 3,000 ครั้ง และจะนับรวม "รายธนาคาร" (ถ้ามี 3 บัญชีในธนาคาร A ก็นับรวมทั้ง 3 บัญชี แต่ไม่เอาไปรวมกับธนาคาร B)

—

กรณีตัวอย่าง ใครเสี่ยง? ใครรอด? พร้อมวิธีเตรียมตัว

Case A: สายแบกหรือสายหาร (รอด) บอยรับกดบัตรคอนเสิร์ตและหารค่าข้าวกับเพื่อนบ่อยมาก มีคนโอนเงินเข้าบัญชีบอยรวม 500 ครั้งในปีนี้ แต่ยอดเงินรวมคือ 1.5 ล้านบาท ผลคือไม่เข้าเกณฑ์ เพราะจำนวนครั้งถึงแต่เงินไม่ถึง 2 ล้านบาท และจำนวนครั้งยังไม่ถึง 3,000 ครั้ง จึงไม่ถูกรายงาน

Case B: แม่ค้าออนไลน์ (เสี่ยงเข้าเกณฑ์) จอยขายเสื้อผ้าออนไลน์ มียอดโอนเข้าครั้งละ 200-300 บาท แต่โอนเข้ามาทุกวัน รวมทั้งปีได้ 3,500 ครั้ง ยอดเงินรวมแค่ 8 แสนบาท ผลคือถูกรายงาน เพราะจำนวนครั้งเกิน 3,000 ครั้ง แม้ยอดเงินจะน้อยก็ตาม

Case C: คนโอนเงินให้ตัวเอง (ระวัง) ก้องชอบโอนเงินสลับไปมาระหว่างบัญชีตัวเองที่อยู่คนละธนาคารเพื่อบริหารเงิน ผลคือยอดที่โอนเข้าบัญชีปลายทางจะถูกนับเป็น "ขารับ" ของธนาคารนั้น หากทำบ่อยจนถึงเกณฑ์ก็จะถูกรายงาน

ข้อมูลธุรกรรมจะถูกนำไปใช้อย่างไร? กรมสรรพากรจะนำไปใช้ประมวลผลร่วมกับข้อมูลอื่นในการวิเคราะห์ผ่านระบบคอมพิวเตอร์ เพื่อจัดกลุ่มผู้เสียภาษีในการดูแลและให้บริการที่เหมาะสมต่อไป หากข้อมูลถูกจัดอยู่ในกลุ่มเสี่ยง กรมสรรพากรจึงจะนำไปพิจารณาในเชิงลึกต่อไป

ข้อควรรู้และการเตรียมตัวสำหรับคนทั่วไปและพ่อค้าแม่ค้า

สำหรับคนทั่วไปและคนรุ่นใหม่: การถูกรายงานไม่ใช่การเสียภาษีทันที และสรรพากรจะไม่เรียกตรวจทุกราย เขาจะตรวจสอบเชิงลึกเฉพาะกลุ่มที่มีความเสี่ยงจริง ๆ เท่านั้น หากเราไม่ได้ทำธุรกิจแต่มีรายการโอนเยอะ สรรพากรจะดูแลและให้บริการที่เหมาะสมต่อไป

สำหรับพ่อค้าแม่ค้า: ควรเตรียมตัวด้วยการจัดทำบัญชีรายรับ-รายจ่ายให้ถูกต้อง เก็บเอกสารหลักฐาน และยื่นภาษีให้ครบถ้วนตามเวลา

สำหรับสายหารกับเพื่อน: พยายามจดบันทึกหรือเก็บสลิปไว้บ้าง เพื่อแสดงความบริสุทธิ์ใจว่าเงินก้อนนี้ "ไม่มีกำไร"

ความลับข้อมูล: สรรพากรเก็บข้อมูลเป็นความลับ มีบทลงโทษเจ้าหน้าที่หากนำไปเปิดเผย และใช้ระบบคอมพิวเตอร์วิเคราะห์เพื่อความโปร่งใส

บทสรุปของเรื่องนี้คือ การโอนเกิน 3,000 ครั้งไม่ใช่เรื่องน่ากลัว ถ้าเรามีที่มาของเงินชัดเจน สิ่งสำคัญคือการเข้าใจเกณฑ์กฎหมาย และใช้ชีวิต "สายแบก" หรือ "สายขาย" อย่างมีสติและมีการเตรียมพร้อมเรื่องหลักฐาน จะช่วยให้เราไม่เผชิญกับเรื่องยุ่งยากในภายหลัง