นโยบายย้ายฐานการผลิตของจีนส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลก

จีนกำลังดำเนินนโยบายย้ายฐานการผลิตไปยังประเทศอื่นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อห่วงโซ่อุปทานและเศรษฐกิจโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มประเทศอาเซียนและเอเชียใต้ที่กลายเป็นจุดหมายปลายทางใหม่ของนักลงทุน

สาเหตุหลักของการย้ายฐานการผลิต

ปัจจัยสำคัญที่ผลักดันให้จีนย้ายฐานการผลิต ได้แก่ ค่าแรงที่สูงขึ้นในจีน นโยบายการค้าของสหรัฐฯ ที่กดดันจีน รวมถึงความต้องการกระจายความเสี่ยงด้านห่วงโซ่อุปทาน นอกจากนี้ การแพร่ระบาดของโควิด-19 ยังทำให้เห็นถึงความเปราะบางของการพึ่งพาการผลิตจากที่เดียว

ผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลก

การย้ายฐานการผลิตของจีนส่งผลให้ประเทศปลายทางได้รับเม็ดเงินลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะเวียดนาม อินโดนีเซีย และอินเดีย ขณะที่จีนเองก็เผชิญกับปัญหาการว่างงานและการชะลอตัวของเศรษฐกิจภายในประเทศ

—

• เวียดนามได้รับอานิสงส์จากการย้ายฐานผลิตอิเล็กทรอนิกส์และสิ่งทอ
• อินโดนีเซียกลายเป็นฐานการผลิตยานยนต์และชิ้นส่วนสำคัญ
• อินเดียได้รับประโยชน์จากการย้ายฐานผลิตโทรศัพท์มือถือและอุปกรณ์ไอที

แนวโน้มในอนาคต

ผู้เชี่ยวชาญคาดว่าการย้ายฐานการผลิตจะยังคงดำเนินต่อไปในระยะยาว แม้จีนจะพยายามรักษาความสามารถในการแข่งขันด้วยการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรม อย่างไรก็ตาม ประเทศที่รับการย้ายฐานต้องเตรียมพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานและแรงงานที่มีทักษะเพื่อรองรับการลงทุน

นโยบายนี้ยังส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในห่วงโซ่อุปทานโลก โดยบริษัทข้ามชาติหลายแห่งหันมาใช้กลยุทธ์ "China Plus One" เพื่อกระจายความเสี่ยง ขณะที่จีนเองก็ต้องปรับตัวสู่การเป็นประเทศที่มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้นแทนการเป็นเพียงฐานการผลิตต้นทุนต่ำ

ผลกระทบต่อประเทศไทยนั้น ไทยอาจได้รับประโยชน์จากการย้ายฐานการผลิตบางส่วน โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมยานยนต์และอิเล็กทรอนิกส์ แต่ก็ต้องแข่งขันกับประเทศเพื่อนบ้านที่มีต้นทุนต่ำกว่า