นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม เปิดเผยภายหลังการมอบนโยบายให้การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) ว่า ตั้งเป้าจะเร่งขับเคลื่อนนโยบาย "ค่าโดยสารร่วม" และ "ตั๋วร่วม" ให้เกิดขึ้นเป็นรูปธรรม โดยตั้งเป้าให้ประชาชนเริ่มใช้ระบบได้เป็นของขวัญปีใหม่ ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2570 พร้อมผลักดันการเชื่อมต่อระบบรถไฟฟ้าทั้งโครงข่าย ลดภาระค่าครองชีพ และเพิ่มความสะดวกในการเดินทาง
ยืนยันไม่กระทบหนี้สาธารณะ
นายพิพัฒน์ยืนยันว่า การซื้อคืนสัมปทานรถไฟฟ้าต้องหารือกับเอกชนก่อน ส่วนจะออกมาในรูปแบบใด ยืนยันว่าจะไม่กระทบกับหนี้สาธารณะ เงินที่จะซื้อคืนไม่กระทบกับหนี้สาธารณะ รัฐบาลและกระทรวงการคลังน่าจะสบายใจได้ จะใช้วิธีการใดก็ได้ที่ไม่กระทบ เงินที่จะใช้เท่าไหร่ยังไม่สามารถบอกได้ อาจจะไม่จำเป็นต้องซื้อ อาจจะหารือมาในรูปแบบตั๋วร่วมได้ หรือซื้อเป็นอีกรูปแบบ ต้องดูว่ารัฐได้ประโยชน์
รฟม. ศึกษารูปแบบค่าโดยสารร่วม
นายกาจผจญ อุดมธรรมภักดี ผู้ว่าการ รฟม. เปิดเผยว่า ขณะนี้ รฟม. อยู่ระหว่างศึกษารูปแบบอัตราค่าโดยสารร่วม ทั้งการกำหนดเพดานค่าโดยสาร แนวคิดการคิดค่าโดยสารแบบโซน รวมถึงระบบ Single Ticket และ Common Ticket โดยต้องทำงานร่วมกันหลายหน่วยงาน ทั้งกรมการขนส่งทางราง สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร และผู้ให้บริการแต่ละสาย เนื่องจากแต่ละโครงการมีรูปแบบสัมปทานและสัญญาร่วมลงทุนแตกต่างกัน
เบื้องต้น สายที่รัฐถือครองโครงสร้างพื้นฐานเอง เช่น สายสีม่วง และสายสีแดง จะสามารถดำเนินการได้ง่ายกว่า ขณะที่สายสัมปทานเอกชนยังต้องอาศัยการเจรจาปรับเงื่อนไขสัญญา โดยรัฐบาลยังให้ความสำคัญกับการหารือร่วมกับกรุงเทพมหานครในประเด็นรถไฟฟ้าสายสีเขียว เพื่อผลักดันค่าโดยสารร่วมทั้งระบบในอนาคต
เดินหน้ารถไฟฟ้าสายใหม่
สำหรับรถไฟฟ้าสายใหม่ในกรุงเทพฯ รฟม. เตรียมเดินหน้าศึกษาสายสีเทา และสายสีเงิน โดยสายสีเทาจะมีการทบทวนรายละเอียดใหม่ทั้งหมด ทั้งศักยภาพผู้โดยสาร และปรับแบบให้เชื่อมต่อสนามบินสุวรรณภูมิ รวมถึงศึกษาผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมใหม่ เนื่องจากศึกษามานานเกิน 5 ปี ส่วนรถไฟฟ้าสายสีน้ำตาล บริเวณมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มีแนวคิดพัฒนาเป็นทางด่วน ซึ่งอาจกระทบแนวเส้นทาง ทำให้ต้องกลับมาทบทวนแบบโครงการใหม่อีกครั้ง ทั้งนี้ คาดว่า ผลการศึกษาสายสีเทาและสีเงินจะเริ่มได้ภายใน 2-3 เดือน ใช้เวลาศึกษาประมาณ 1 ปี และมีแนวโน้มเปิดให้เอกชนร่วมลงทุนในรูปแบบ PPP เพื่อแบ่งเบาภาระงบประมาณรัฐ
ความคืบหน้ารถไฟฟ้าสายสีส้ม
ส่วนรถไฟฟ้าสายสีส้ม ช่วงศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย-มีนบุรี หรือสายสีส้มตะวันออก ขณะนี้งานระบบมีความคืบหน้าประมาณ 58% และเตรียมรับมอบขบวนรถชุดแรกในเดือนตุลาคมปีนี้ หากไม่มีผลกระทบจากสถานการณ์การสู้รบที่กระทบต่อการส่งมอบรถ คาดว่าจะเริ่มทดสอบระบบได้ทันที และมีโอกาสเปิดให้บริการได้เร็วกว่ากำหนด จากเดิมที่วางเป้าหมายไว้ต้นปี 2571 โดยผู้รับจ้างประเมินว่าอาจเปิดบริการได้ช่วงปลายปี 2570
พัฒนาเชิงพาณิชย์รอบสถานี
รฟม. ยังเดินหน้าพัฒนาเชิงพาณิชย์ หรือ TOD รอบสถานีรถไฟฟ้า โดยเฉพาะพื้นที่สถานีพระราม 9 ที่จะพัฒนาเป็นต้นแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินร่วมกับหน่วยงานรัฐ เช่น สถาบันมะเร็งแห่งชาติ ที่จะมีทั้งพื้นที่บริการทางการแพทย์ ศูนย์สุขภาพ พื้นที่คัดกรองโรค และพื้นที่เชื่อมต่อระบบขนส่งสาธารณะ เพื่อความสะดวกของผู้โดยสารที่ต้องการการรักษา นอกจากนี้ ยังมีการพัฒนาพื้นที่เชื่อมต่อระบบรางกับรถโดยสารสาธารณะ โดย ขสมก. ได้เช่าพื้นที่บางส่วนเพื่อจัดทำจุดจอดรถโดยสารไฟฟ้า หรือรถเมล์อีวี โดยจะมีท่ารถเมล์เพื่อเชื่อมต่อการเดินทาง ซึ่ง รฟม. มองว่า นอกจากสร้างรายได้จากค่าเช่าพื้นที่แล้ว ยังช่วยเพิ่มความสะดวกให้ผู้โดยสารและสนับสนุนบริการสาธารณะร่วมกันระหว่างหน่วยงานรัฐ
จัดหาขบวนรถเพิ่มเติม
ผู้ให้บริการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินได้สั่งซื้อขบวนรถใหม่เพิ่มเติมแล้ว เป็นรถรุ่นใหม่ของซีเมนส์ ที่ปรับปรุงเทคโนโลยีและการออกแบบภายในให้ทันสมัยมากขึ้น คาดว่าจะสามารถทยอยส่งมอบตั้งแต่กลางปีหน้า และใช้เวลาทดสอบประมาณ 5 เดือนก่อนนำเข้าสู่ระบบบริการ เพื่อรองรับจำนวนผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นตามการขยายโครงข่ายรถไฟฟ้า
เชื่อมต่อสถานีกลางกับหมอชิต 2
แนวคิดเชื่อมต่อสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ กับสถานีขนส่งหมอชิต 2 รฟม. ระบุว่า ขณะนี้ยังอยู่ระหว่างหารือร่วมกับ บริษัท เอสอาร์ที แอสเสท จำกัด หรือ SRTA ซึ่งดูแลพื้นที่ของการรถไฟแห่งประเทศไทย เพื่อเชื่อมต่อรถไฟฟ้า และรถโดยสารเข้าด้วยกัน โดย รฟม.จะสนับสนุนข้อมูลด้านเทคนิคเพื่อใช้ประกอบการศึกษาพื้นที่และระบบเชื่อมต่อในอนาคต
รถไฟฟ้าในภูมิภาค
รฟม. ยังคงเดินหน้าผลักดันรถไฟฟ้าภูเก็ต เชียงใหม่ และนครราชสีมา โดยทุกโครงการมีแนวโน้มใช้รูปแบบ PPP Gross Cost เปิดให้เอกชนร่วมลงทุนเดินรถ โดยความคืบหน้าล่าสุด โครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดภูเก็ต ช่วงท่าอากาศยานนานาชาติภูเก็ต-ห้าแยกฉลอง ขณะนี้ต้องรอให้กรมทางหลวงดำเนินการปรับปรุงถนนให้แล้วเสร็จก่อนการสร้างรถไฟฟ้า เพื่อให้ประชาชนมีทางเลือกในการเดินทางและเพื่อบรรเทาปัญหาการจราจร คาดว่าจะสามารถเสนอ ครม. พิจารณาได้ในช่วงปลายปี 2570-2571 และคาดว่าจะเปิดให้บริการได้ในปี 2575
โครงการระบบขนส่งมวลชน จ.เชียงใหม่ สายสีแดง ช่วงแยกแม่เหียะสมานสามัคคี-อุทยานหลวงราชพฤกษ์ ขณะนี้ได้มีการรับฟังความคิดเห็นประชาชนแล้ว 2 ครั้ง คาดว่าจะเริ่มการก่อสร้างได้ในปี 2575 และโครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดนครราชสีมา สายสีส้ม ช่วงโรงพยาบาลเทพรัตน์ – สถานีร่วมจอหอ ขณะนี้อยู่ระหว่างการปรับแนวเส้นทางใหม่โดยเปลี่ยนจากเส้นทางเดิม 30-40% คาดว่าเริ่มก่อสร้างได้ในปี 2575
แก้ไขเหตุทรุดตัวสายสีม่วงใต้
สำหรับความคืบหน้าการแก้ไขเหตุทรุดตัวบริเวณก่อสร้าง โครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วงใต้ ช่วงเตาปูน-ราษฎร์บูรณะ ผู้ว่าการ รฟม. ยืนยันว่า สรุปสาเหตุสิ่งที่เกิดขึ้นมาจากปัจจัยเหตุภายนอกเหนือการควบคุมในพื้นที่ ภาพรวมงานโยธายังเดินหน้าได้ตามแผน 70% ส่วนบริเวณที่เกิดเหตุมีความคืบหน้าแล้ว 80% โดยคาดว่าจะคืนผิวจราจรได้ช่วง พ.ค.ปีหน้า และเปิดพื้นที่เต็มรูปแบบภายในปลายปี พร้อมยืนยันว่าเหตุการณ์ดังกล่าวไม่น่ากระทบกรอบเวลาเปิดให้บริการทั้งโครงการ เนื่องจากงานก่อสร้างส่วนอื่นยังดำเนินการควบคู่กันได้ต่อเนื่อง
