ไทยเสี่ยงขาดดุลบัญชีเดินสะพัดจากพิษสงครามตะวันออกกลางและกำแพงภาษีสหรัฐ

ไทยกำลังเผชิญความเสี่ยงขาดดุลบัญชีเดินสะพัด (Current Account: CA) อีกครั้ง หลังจากที่เคยขาดดุลเพียง 5 ครั้งนับตั้งแต่หลังวิกฤตต้มยำกุ้งปี 2540 โดยปัจจัยหลักมาจากผลกระทบของสงครามในตะวันออกกลางและกำแพงภาษีชุดใหม่ของสหรัฐฯ ภายใต้มาตรา 301 ที่กำลังอยู่ระหว่างการศึกษา

ภาพรวมดุลบัญชีเดินสะพัดของไทย

CA เป็นตัวชี้วัดสำคัญด้านเศรษฐกิจต่างประเทศ ประกอบด้วยดุลการค้า ดุลบริการ ดุลรายได้ และดุลเงินโอน ในอดีตไทยเกินดุล CA อย่างสม่ำเสมอ โดยในปี 2562 เกินดุลสูงถึง 3.83 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ แต่หลังวิกฤตโควิด แนวโน้มกลับแย่ลง เหลือเพียง 1.77 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2568 และถูกซ้ำเติมจากสงครามและนโยบายการค้าของสหรัฐฯ

สามช่องทางหลักที่ทำให้ CA แย่ลง

1. ดุลการค้าเกินดุลลดลง

การนำเข้าของไทยเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง แม้การส่งออกจะขยายตัวสูงถึง 12.7% ในปี 2568 แต่การนำเข้ากลับโตเร็วกว่า โดยเฉพาะจากจีนและสินค้าขั้นกลางในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ ส่งผลให้ดุลการค้าขาดดุลถึง 3 ใน 6 เดือนที่ผ่านมา นอกจากนี้ สงครามในตะวันออกกลางทำให้การส่งออกไปกลุ่มประเทศตะวันออกกลางหดตัวถึง 57.1% ในเดือนมีนาคม 2569 และกำแพงภาษีสหรัฐฯ ตามมาตรา 301 อาจทำให้ไทยสูญเสียความสามารถในการแข่งขันในตลาดสหรัฐฯ ซึ่งเป็นตลาดส่งออกใหญ่ที่สุด คิดเป็นสัดส่วน 21.3% ของการส่งออกทั้งหมด

—

2. ค่าขนส่งสินค้าระหว่างประเทศแพงขึ้น

ดัชนี Freightos Global Container Index สูงถึง 2,424.7 ในปี 2568 เพิ่มขึ้น 76.2% จากปี 2562 สงครามในตะวันออกกลางยิ่งเพิ่มความเสี่ยงให้ค่าขนส่งแพงขึ้นตามราคาพลังงาน ซึ่งเป็นต้นทุนสำคัญในการขนส่ง

3. ดุลการท่องเที่ยวแย่ลง

จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติในปี 2568 อยู่ที่ 33 ล้านราย ยังไม่ฟื้นตัวสู่จุดสูงสุดที่ 39.8 ล้านรายในปี 2562 สงครามในตะวันออกกลางทำให้เที่ยวบินลดลง ต้นทุนการเดินทางสูงขึ้น และนักท่องเที่ยวจากตะวันออกกลางและยุโรปเริ่มลดลง โดยเฉพาะกลุ่มที่มีกำลังซื้อสูง

ผลกระทบระยะยาวและแนวทางปรับตัว

หากไทยขาดดุล CA เรื้อรัง อาจทำให้เงินบาทอ่อนค่า แม้ช่วยการส่งออกและท่องเที่ยว แต่จะเพิ่มต้นทุนการนำเข้าพลังงาน ขณะที่องค์กรจัดอันดับความน่าเชื่อถือให้ความสำคัญกับ CA ไทยจึงต้องปรับตัวในสามด้านหลัก ได้แก่

• เพิ่มสัดส่วนการใช้วัตถุดิบในประเทศ เพื่อลดการนำเข้าและลดความเสี่ยงจากกำแพงภาษีสินค้าผ่านแดน
• ยกระดับการท่องเที่ยวสู่ High-Value Tourism เน้นการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพและวัฒนธรรม ดึงดูดนักท่องเที่ยวกำลังซื้อสูง
• เร่งเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน ลดการพึ่งพาพลังงานนำเข้าด้วยนโยบายพลังงานสะอาด เช่น Solar rooftop

ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นสะท้อนว่าไทยไม่สามารถพึ่งพาโครงสร้างเศรษฐกิจเดิมได้อีกต่อไป ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนในการยกระดับการผลิต การท่องเที่ยว และพลังงาน จะช่วยลดความเปราะบางและเพิ่มศักยภาพการเติบโตในระยะยาว