รัฐบาลเตรียมออกพระราชกำหนด (พ.ร.ก.) กู้เงินวงเงิน 400,000 ล้านบาท เพื่อรับมือผลกระทบจากวิกฤตตะวันออกกลาง โดยจะเสนอต่อคณะรัฐมนตรี (ครม.) ในวันที่ 5 พฤษภาคม 2569 นี้ การตัดสินใจดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากที่รัฐบาลได้ตรวจสอบแหล่งเงินทุนทุกช่องทางแล้ว รวมถึงการบริหารงบประมาณปี 2569 งบกลาง เงินสำรองจ่าย และงบประมาณปี 2570 แต่พบว่าเงินงบประมาณที่มีอยู่ไม่เพียงพอต่อการรับมือวิกฤตดังกล่าว
แนวทางการกู้เงิน
การกู้เงินครั้งนี้จะดำเนินการในประเทศ แบบทยอยกู้ตามความจำเป็น ลักษณะเดียวกับ พ.ร.ก. กู้เงิน 1.5 ล้านล้านบาท ในช่วงวิกฤตโควิด-19 โดยรัฐบาลยืนยันว่าไม่จำเป็นต้องขยายเพดานหนี้สาธารณะที่กำหนดไว้ที่ 70% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี) เนื่องจากปัจจุบันหนี้สาธารณะอยู่ที่ 66.38% ของจีดีพี ณ เดือนมีนาคม 2569 โดยประมาณการจีดีพีอยู่ที่ 19.10 ล้านล้านบาท ดังนั้นแม้จะกู้เพิ่ม 400,000 ล้านบาท หนี้สาธารณะก็จะใกล้แตะ 70% แต่ยังไม่เกินกรอบวินัยการเงินการคลัง
การคัดกรองโครงการ
หลังจาก ครม. อนุมัติ จะมีการตั้งคณะกรรมการคัดกรองโครงการต่างๆ ที่หน่วยงานเสนอของบประมาณ รวมถึงโครงการไทยช่วยไทยพลัส นอกจากนี้ ยังต้องเตรียมรายละเอียดและเหตุผลการออก พ.ร.ก. เพื่อเสนอต่อสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาตามขั้นตอนทางกฎหมาย
สถานะการคลังครึ่งปีแรก
สำหรับผลการจัดเก็บรายได้รัฐบาลสุทธิในช่วง 6 เดือนของปีงบประมาณ 2569 (ตุลาคม 2568 - มีนาคม 2569) อยู่ที่ 1.24 ล้านล้านบาท สูงกว่าประมาณการ 7,472 ล้านบาท หรือ 0.6% และสูงกว่าช่วงเดียวกันของปีก่อน 3.7% ปัจจัยหลักมาจากการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มในประเทศ การจ่ายปันผลของรัฐวิสาหกิจที่ปรับตัวดีขึ้น และการนำส่งเงินส่วนเกินจากการจำหน่ายพันธบัตรเพื่อชดเชยการขาดดุล
กรมสรรพากรจัดเก็บรายได้ 992,095 ล้านบาท สูงกว่าปีก่อน 2.7% และสูงกว่าประมาณการ 0.8% โดยรายได้หลักมาจากภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และได้คืนภาษีให้ผู้เสียภาษีแล้ว 23,674 ล้านบาท คิดเป็น 11.8% เพื่อเพิ่มสภาพคล่องให้ผู้ประกอบการ
กรมสรรพสามิตจัดเก็บรายได้ 285,817 ล้านบาท สูงกว่าปีก่อน 7.9% และสูงกว่าประมาณการ 2.0% จากการจัดเก็บภาษีน้ำมัน ภาษียาสูบ ภาษีสุรา และภาษีรถยนต์ ส่วนกรมศุลกากรจัดเก็บรายได้ 56,614 ล้านบาท ต่ำกว่าช่วงเดียวกันของปีก่อน 1.3% และต่ำกว่าประมาณการ 7.2%
การนำส่งรายได้ของรัฐวิสาหกิจรวมอยู่ที่ 96,192 ล้านบาท สูงกว่าปีก่อน 21.7% และสูงกว่าประมาณการ 14.7% โดยบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) นำส่งเงินปันผลเหลื่อมเดือน ซึ่งช่วยพยุงฐานะการคลังของรัฐบาล
ในช่วงครึ่งปีแรกของงบประมาณ 2569 รัฐบาลมีรายได้ 1.24 ล้านล้านบาท ขณะที่มีการเบิกจ่ายงบประมาณรวม 2,282,548 ล้านบาท ส่งผลให้รัฐบาลต้องกู้เงินเพื่อชดเชยการขาดดุล 646,129 ล้านบาท ทำให้เงินคงคลัง ณ สิ้นเดือนมีนาคม 2569 อยู่ที่ 240,647 ล้านบาท
