ลืมแก้บน เป็นอะไรไหม ในมุมมองความเชื่อสายมู
การเดินสายขอพรและ "บนบานศาลกล่าว" เป็นหนึ่งในความเชื่อที่อยู่คู่กับสังคมไทยมาอย่างยาวนาน หลายคนเมื่อประสบความสำเร็จตามที่ตั้งใจไว้ก็มักจะกลับไปแก้บนตามที่ได้สัญญา แต่ในบางครั้งด้วยภาระหน้าที่หรือกาลเวลาที่ผ่านไป อาจทำให้เกิดปัญหา "ลืมแก้บน" ซึ่งในมุมมองของความเชื่อสายมู มักมีคำถามตามมาว่า บนไว้แล้วลืมจะเป็นอะไรไหม หรือจะเกิดผลเสียอันตรายหรือไม่
ตามคติความเชื่อโบราณ การบนบานเปรียบเสมือนการทำสัญญาใจกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ หากสำเร็จแล้วไม่มาตามสัจจะที่ให้ไว้ บางความเชื่อมองว่าอาจทำให้ชีวิตติดขัด ทำอะไรไม่ราบรื่น หรือเกิดอุปสรรคโดยไม่ทราบสาเหตุ อย่างไรก็ตาม ในทางพระพุทธศาสนาและหลักเหตุผล สิ่งศักดิ์สิทธิ์ย่อมมีเมตตา ไม่ได้มุ่งร้ายต่อผู้ที่หลงลืม ดังนั้น หากลืมแก้บนโดยไม่ได้มีเจตนาหลบเลี่ยง ก็ไม่ต้องตื่นตระหนกหรือหวาดกลัวจนเกินไป
บนไว้แล้วลืม นึกได้ค่อยแก้บนได้หรือไม่
หากถามว่า นึกได้ค่อยแก้บนได้หรือเปล่า? คำตอบคือ "ได้" ทันทีที่นึกขึ้นได้ว่าเคยไปบนบานสิ่งใดไว้ที่ไหน ควรหาเวลาไปดำเนินการแก้บนให้เรียบร้อยเพื่อความสบายใจ ไม่ถือว่าสายเกินไปสำหรับการรักษาสัจจะที่เคยให้ไว้ ทั้งนี้ การแก้บนย้อนหลังถือเป็นการแสดงความบริสุทธิ์ใจและความเคารพต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่เราเคยไปขอพึ่งพิงทางใจ
วิธีแก้บนย้อนหลัง และวิธีขอขมาเมื่อลืมแก้บน
สำหรับผู้ที่ลืมแก้บน สามารถปฏิบัติตามแนวทางเหล่านี้เพื่อแก้ไขและถอนคำสาบานได้อย่างถูกต้อง:
1. กรณีจำสถานที่และสิ่งที่บนบานได้
หากจำได้อย่างชัดเจนว่าไปบนบานที่ไหนและด้วยสิ่งใด ให้เตรียมของแก้บนตามที่เคยกล่าววาจาไว้ และเดินทางไปยังสถานที่นั้น จุดธูปเทียนบูชา พร้อมกล่าวคำขอขมาที่ล่าช้า อธิบายเหตุผลตามความเป็นจริงว่าไม่ได้มีเจตนาเพิกเฉย และขอให้สิ่งศักดิ์สิทธิ์รับเครื่องบรรณาการและอโหสิกรรมให้
2. กรณีจำไม่ได้ว่าบนอะไร หรือที่ไหนไว้ (พร้อมพิธีถอนคำบนบาน)
หลายคนเดินทางสายมูบ่อยจนจำไม่ได้ว่าเคยบนอะไรไว้ที่ไหนบ้าง แนะนำให้ทำพิธีขอขมากลางแจ้ง โดยมีขั้นตอนและบทสวดดังนี้
สิ่งที่ต้องเตรียม
- โต๊ะปูผ้าขาวสำหรับวางเครื่องสักการะ (จัดกลางแจ้ง)
- ดอกไม้ ธูป 16 ดอก และเทียน
- ผลไม้มงคล (เช่น แอปเปิล ส้ม กล้วย) และน้ำดื่มสะอาด
ขั้นตอนการทำพิธีและบทสวด
ตัวผู้สวดหันหน้าไปทางทิศตะวันออก จุดธูป 16 ดอก (ตามความเชื่อเรื่องการบูชา 16 ชั้นฟ้า 15 ชั้นดิน 14 บาดาล) ตั้งนะโม 3 จบ แล้วกล่าวบทสวด
คำถอนคำสาบาน:
อิมัง มิจฉา อะธิฏฐานัง ปัจจุทธะรามิ
ทุติยัมปิ อิมัง มิจฉา อะธิฏฐานัง ปัจจุทธะรามิ
ตะติยัมปิ อิมัง มิจฉา อะธิฏฐานัง ปัจจุทธะรามิ
ข้าพเจ้า (ชื่อ-นามสกุล) ขอถอนคำอธิษฐาน ถอนคำสาบาน ถอนคำสาปแช่ง และคำบนบานศาลกล่าวที่ได้เคยตั้งไว้ ต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลาย ทั้งที่จำได้ก็ดี จำไม่ได้ก็ดี ในอดีตชาติก็ดี ปัจจุบันชาติก็ดี ขอให้สัจจะวาจาเหล่านั้นเป็นโมฆะ
ข้าพเจ้าขอขมาและขออโหสิกรรมต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั่วสากลโลก หากข้าพเจ้าเคยล่วงเกินหรือผิดสัจจะโดยไม่ได้เจตนา ขอความเมตตาโปรดงดโทษและอโหสิกรรมให้แก่ข้าพเจ้า เพื่อให้ชีวิตของข้าพเจ้าพบแต่ความราบรื่น ปราศจากอุปสรรคใดๆ ทั้งปวงด้วยเทอญ
เมื่อกล่าวจบ ให้นำธูปไปปักลงดิน (หากไม่มีดินให้ปักในกระถางธูปกลางแจ้ง) เป็นอันเสร็จพิธี
ข้อควรระวังในการขอพรและบนบาน
การลืมแก้บนไม่ใช่เรื่องร้ายแรงจนหาทางออกไม่ได้ พิธีขอขมาและบทสวดถอนคำสาบานเป็นเพียงเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจที่ช่วยให้เราก้าวข้ามความกังวล แต่เพื่อป้องกันปัญหาในอนาคต ผู้ที่ชื่นชอบการมูเตลูควรปรับเปลี่ยนจากการ "บนบาน" มาเป็นการ "ขอพร" แทน โดยอาจตั้งจิตอธิษฐานว่า หากสำเร็จลุล่วงจะนำเงินไปทำบุญ บริจาคทาน หรือรักษาศีล ซึ่งนอกจากจะไม่ต้องกังวลเรื่องการลืมแก้บนแล้ว ยังเป็นการสร้างกุศลที่ยั่งยืนอีกด้วย
