วัดสระเกศฯ เชิญชวนพุทธศาสนิกชนร่วมฟื้นฟูต้นพระศรีมหาโพธิ์ อายุกว่า 200 ปี สมัยรัชกาลที่ 2
วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ได้ประกาศเชิญชวนพุทธศาสนิกชนทั่วประเทศให้เข้าร่วมกิจกรรมฟื้นฟูต้นพระศรีมหาโพธิ์ สมัยรัชกาลที่ 2 ซึ่งมีอายุกว่า 200 ปี โดยกิจกรรมนี้จัดขึ้นเนื่องในวันมาฆบูชา วันที่ 3 มีนาคม 2569 ณ ลานโพธิ์ลังกา ภายในวัดสระเกศฯ
กิจกรรมหลากหลายเพื่อการฟื้นฟูและสืบสานพระพุทธศาสนา
พระราชกิจจาภรณ์ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสระเกศฯ เปิดเผยว่า กิจกรรมจะเริ่มต้นในเวลา 07.00 น. ด้วยพิธีตักบาตรพระสงฆ์ 90 รูป ณ ลานโพธิ์ลังกา พร้อมเปิดพื้นที่ให้ประชาชนได้สวดมนต์ นั่งสมาธิ และเวียนเทียนรอบต้นโพธิ์ลังกาตลอดทั้งวัน นอกจากนี้ ยังมีการจัดแสดงนิทรรศการที่บอกเล่าความเป็นมาของต้นโพธิ์ลังกาและพันธุ์พระศรีมหาโพธิ์ เพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับลักษณะใบที่แตกต่างจากโพขี้นกหรือโพประจำถิ่น
ในช่วงเวลา 09.00 น. จะมีการทำวัตรเช้าและแสดงพระธรรมเทศนาเนื่องในวันมาฆบูชา จากนั้นในเวลา 19.00 น. จะมีพิธีเวียนเทียนขึ้นไปสักการะพระบรมสารีริกธาตุ บนองค์พระเจดีย์บรมบรรพต ภูเขาทอง และในเวลา 20.00 น. จะมีการแสดงธรรมกัณฑ์พิเศษประกอบแสง สี เสียง ที่บอกเล่าเรื่องราวประวัติศาสตร์ของต้นพระศรีมหาโพธิ์ ผ่านการเดินทางอันยาวนานนับพันปี กว่าจะถึงแผ่นดินสยามในรัชสมัยของรัชกาลที่ 2 และเติบโตอยู่บนผืนแผ่นดินไทยต่อมาอีกร่วม 200 ปี
สาเหตุและความสำคัญของการฟื้นฟูต้นพระศรีมหาโพธิ์
พระราชกิจจาภรณ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า การจัดกิจกรรมครั้งนี้มีสาเหตุจากทางวัดสระเกศฯ พบว่า ต้นโพธิ์ลังกาพันธุ์พระศรีมหาโพธิ์อยู่ในสภาพทรุดโทรม เนื่องจากถูกคุกคามโดยโพขี้นกหรือโพประจำถิ่น และยังถูกเบียดเบียนจากเห็ดรา จนทำให้ต้นไม้แคระแกร็นและอ่อนล้าลง ดังนั้น กิจกรรมนี้จึงมีจุดมุ่งหมายเพื่อเชิญชวนพุทธศาสนิกชนชาวไทยให้ร่วมแรงร่วมใจกันในการบูรณะและฟื้นฟูต้นพระศรีมหาโพธิ์ให้กลับมาเป็น “พระมหาเจดีย์ที่มีชีวิต” ที่แผ่กิ่งก้านสาขาเจริญงอกงาม และทำหน้าที่สืบต่ออายุพระพุทธศาสนา แทนองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าสืบไป
ประวัติศาสตร์อันยาวนานของต้นพระศรีมหาโพธิ์
ต้นพระศรีมหาโพธิ์ถือเป็น “ปริโภคเจดีย์” หรือเจดีย์มีชีวิตที่เป็นตัวแทนของพระพุทธเจ้า โดยมีประวัติศาสตร์ที่เชื่อมโยงกับพระพุทธองค์อย่างใกล้ชิด ต้นพระศรีมหาโพธิ์เกิดวันเดียวกันกับวันที่พระมหาโพธิสัตว์ประสูติ และเติบโตเต็มที่พร้อมกับพระพุทธเจ้า เมื่อพระพุทธเจ้าตรัสรู้ที่โคนต้นนี้ในวัย 35 ปี ต้นพระศรีมหาโพธิ์ก็มีอายุ 35 ปี เช่นกัน และเมื่อพระพุทธเจ้าปรินิพพานในวัย 80 ปี ต้นพระศรีมหาโพธิ์ก็มีอายุ 80 ปี เท่ากัน แม้พระพุทธเจ้าจะปรินิพพานไปแล้ว แต่ต้นพระศรีมหาโพธิ์ยังคงมีชีวิตอยู่ ทำหน้าที่สืบต่ออายุพระพุทธศาสนาผ่านกาลเวลานับพันปี
ต่อมาในปี พ.ศ. 2356 พระเจ้าอโศกมหาราชโปรดให้พระสังฆมิตตาเถรีอัญเชิญกิ่งด้านขวาของพระศรีมหาโพธิ์จากพุทธคยาไปยังเกาะลังกา และในปี พ.ศ. 2357 พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 โปรดให้พระภิกษุจากวัดสระเกศออกไปสืบพระศาสนาที่ลังกา และนำหน่อต้นโพธิ์ลังกาพันธุ์พระศรีมหาโพธิ์กลับมาถวายจำนวน 3 ต้น ในปี พ.ศ. 2361 ทรงโปรดฯ ให้ปลูกไว้ที่วัดสระเกศ 1 ต้น ซึ่งยังคงปรากฏอยู่จนถึงปัจจุบัน นับเป็นเวลากว่า 208 ปีแล้ว
ในบรรดาสหชาติทั้ง 7 ที่เกิดวันเดียวกันกับพระพุทธเจ้า ต้นพระศรีมหาโพธิ์คือสิ่งมีชีวิตเพียงหนึ่งเดียวที่อยู่ทันพระพุทธเจ้าและมีชีวิตอยู่มาจนถึงปัจจุบัน พุทธศาสนิกชนชาวไทยจึงควรภูมิใจที่ได้มีต้นพระศรีมหาโพธิ์ต้นเดียวกันกับต้นที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ อยู่บนผืนแผ่นดินไทย
