อ.เจษฎ์ ชี้เปิดเผย 14 นามสกุล 'ยีนแพ้ยาสลบ' บนโซเชียล เสี่ยงละเมิดจริยธรรมทางการแพทย์-สร้างตราบาปทางพันธุกรรม
ประเด็นร้อนแรงในโลกโซเชียลเมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2569 หลังกรณีนักธุรกิจหนุ่มเข้ารับการศัลยกรรมจมูกที่คลินิกชื่อดังด้วยราคากว่า 480,000 บาท แต่กลับเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงจนค่ารักษาพยาบาลพุ่งทะลุ 2 ล้านบาท แม้เบื้องต้นจะมีข้อสงสัยถึงความผิดพลาดในการผ่าตัด แต่ข้อมูลจากวิสัญญีแพทย์และผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า นี่คือปรากฏการณ์ทางร่างกายที่เรียกว่า Malignant Hyperthermia (MH) หรือ "ภาวะไข้สูงอย่างรุนแรงจากการแพ้ยาสลบ" ซึ่งมีความเกี่ยวโยงกับพันธุกรรมและนามสกุลโดยตรง
เปิดข้อมูลพันธุกรรมเสี่ยง-หมอคิมเผยแพร่ผ่านติ๊กต็อก
ก่อนหน้านี้ นพ.กิตติธัช สินพิพัฒน์พร หรือ หมอคิม แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการเสริมความงาม ได้โพสต์ข้อมูลเกี่ยวกับภาวะ Malignant Hyperthermia (MH) ผ่านติ๊กต็อก @dr.kimtun โดยระบุว่าภาวะนี้เป็นการถ่ายทอดทางพันธุกรรม หมายความว่าหากบรรพบุรุษเป็น ลูกหลานมีโอกาสได้รับถ่ายทอดสูง โดยในประเทศไทยมีการระบุ 14 นามสกุล ที่มีรายงานประวัติความเสี่ยงสะสมเกี่ยวกับเรื่องนี้
อ.เจษฎา เตือนปัญหาจริยธรรมทางการแพทย์-เสี่ยงสร้างตราบาปทางสังคม
รศ.ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และนักสื่อสารวิทยาศาสตร์ ได้โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก "Jessada Denduangboripant" ระบุว่าการออกมาเปิดเผย "นามสกุล" ของครอบครัวที่มีประวัติโรคบางอย่างบนโซเชียลนั้น อาจเกิดปัญหาจริยธรรมทางการแพทย์ได้อย่างร้ายแรง เนื่องจากอาจทำให้เกิดการ "กีดกันทางพันธุกรรม (Genetic discrimination)" และ "ตราบาปทางพันธุกรรม (Genetic stigmatization)" ได้
ซึ่งเป็นประเด็นที่เคยเกิดขึ้นแล้วกับครอบครัวที่มีโรคพันธุกรรมในอดีต นำไปสู่ปัญหาสังคมหลายประการ เช่น
- อุบัติการณ์แม่เลี้ยงเดี่ยวสูงขึ้น
- อุบัติการณ์ของโรคทางจิตเวชและภาวะซึมเศร้าเพิ่มมากขึ้น
- การเลือกปฏิบัติในด้านต่างๆ เช่น การรับเด็กเข้าโรงเรียน หรือการรับคนเข้าทำงาน
แนะแนวทางแก้ไข-ให้คำปรึกษาทางพันธุศาสตร์เฉพาะในครอบครัวเท่านั้น
รศ.ดร.เจษฎา เน้นย้ำว่าเรื่องนี้ควรที่จะ "ให้คำแนะนำทางพันธุศาสตร์ (genetic counseling)" เฉพาะกับคนในครอบครัวเองเท่านั้น ไม่ใช่เผยแพร่สู่โซเชียลมีเดียอย่างกว้างขวาง จริยธรรมทางการแพทย์ในประเด็นความลับของผู้ป่วยแบบนี้เป็นเรื่องพื้นฐานของทุกประเทศทั่วโลก ไม่ใช่แค่ของต่างชาติ และที่สำคัญคือ ไม่มีมนุษย์คนใดบนโลกที่มี perfect gene ทุกคนล้วนมียีนก่อโรคซ่อนอยู่ การเปิดเผยข้อมูลทางพันธุกรรมโดยไม่ระมัดระวังอาจสร้างผลกระทบทางสังคมและจิตใจอย่างยาวนานต่อผู้ที่เกี่ยวข้อง
กรณีนี้จึงไม่เพียงแต่เป็นประเด็นทางการแพทย์เท่านั้น แต่ยังเป็นบทเรียนสำคัญเกี่ยวกับจริยธรรม การปกป้องข้อมูลส่วนบุคคล และความรับผิดชอบในการเผยแพร่ข้อมูลทางพันธุกรรมในยุคดิจิทัล ที่ทุกฝ่ายควรตระหนักและให้ความสำคัญอย่างยิ่ง
