เคยสงสัยไหมทำไมยุงชอบบินข้างหู? ไทยรัฐออนไลน์พาไปหาคำตอบว่าทำไมยุงถึงพุ่งเป้ามาที่หูเรา พร้อมวิธีป้องกันยุงกัดและเทคนิคไล่ยุงให้ได้ผลถาวร
เคยไหม? กำลังจะเคลิ้มหลับแต่ต้องสะดุ้งเพราะเสียง “วี่ๆ” ของยุงข้างหู
ไขคำตอบทางวิทยาศาสตร์ว่าทำไมยุงถึงชอบบินวนเวียนใกล้หูเรานัก พร้อมวิธีรับมือไม่ให้เสียสุขภาพจิต
เฉลยสงสัย! ทำไมยุงชอบบินข้างหู เสียง “วี่ๆ” ที่กวนใจมีที่มาอย่างไร
หลายคนคงเคยเผชิญกับปัญหาชวนหงุดหงิดในช่วงเวลานอน เมื่อ “ยุง” เจ้ากรรมชอบมาบินวนเวียนส่งเสียงอยู่ใกล้ๆ หู จนทำให้ต้องตื่นขึ้นมากลางดึก คำถามที่ตามมาคือ ทำไมยุงถึงไม่ไปบินที่ส่วนอื่นของร่างกาย แต่กลับเจาะจงมาที่บริเวณใบหูของเรา?
สาเหตุทางวิทยาศาสตร์ ทำไมต้องเป็น “หู”
จากการศึกษาด้านกีฏวิทยาพบว่า พฤติกรรมนี้ไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่มีปัจจัยดึงดูดที่สำคัญดังนี้
- ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ยุงใช้ประสาทสัมผัสในการตรวจจับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่มนุษย์ปล่อยออกมาจากการหายใจ ซึ่งบริเวณใบหน้าและใบหูเป็นจุดที่อยู่ใกล้กับจมูกและปากมากที่สุด เมื่อเราหายใจออก ก๊าซเหล่านี้จะกลายเป็น “แผนที่” นำทางให้ยุงพุ่งตรงมายังบริเวณศีรษะ
- ความร้อนและเหงื่อ ข้อมูลจากหน่วยงานด้านสาธารณสุขระบุว่า ยุงมีความสามารถในการตรวจจับอุณหภูมิของร่างกาย (Body Heat) ซึ่งบริเวณศีรษะและใบหูเป็นจุดที่มีการระบายความร้อนสูง นอกจากนี้ กลิ่นของกรดแลกติกในเหงื่อที่สะสมตามซอกหูหรือเส้นผม ยังเป็นตัวกระตุ้นชั้นดีที่ดึงดูดยุงให้เข้ามาใกล้
- เสียงวี่ๆ ไม่ใช่เสียงร้อง แต่คือ “เสียงปีก” เสียงที่น่ารำคาญนั้นไม่ใช่เสียงที่ยุงจงใจส่งออกมา แต่เกิดจากการกระพือปีกที่รวดเร็วมาก (ประมาณ 250-500 ครั้งต่อวินาที) เมื่อยุงบินเข้ามาใกล้รูหูซึ่งเป็นอวัยวะรับเสียงที่ไวต่อสัมผัส ทำให้เราได้ยินเสียงนั้นชัดเจนกว่าปกติ
ใครบ้างที่ยุง “ชอบ” เป็นพิเศษ?
ไม่ใช่ทุกคนที่จะโดนยุงบินตอมข้างหูในระดับที่เท่ากัน จากสถิติและการสำรวจพบว่ากลุ่มคนที่มีลักษณะดังต่อไปนี้มักดึงดูดยุงได้มากกว่า
- คนที่มีอัตราการเผาผลาญสูง: เช่น สตรีมีครรภ์ หรือผู้ที่เพิ่งออกกำลังกายเสร็จใหม่ๆ ซึ่งจะปล่อย CO2 และความร้อนออกมามากกว่าปกติ
- คนที่มีกลิ่นตัวเฉพาะตัว: แบคทีเรียบางชนิดบนผิวหนังหรือกลิ่นเหงื่อที่เข้มข้นมีส่วนสำคัญ
- กลุ่มเลือด: งานวิจัยบางชิ้นระบุว่าคนเลือดกรุ๊ป O มีโอกาสดึงดูดยุงได้มากกว่ากรุ๊ปอื่นๆ
วิธีป้องกันยุงบินข้างหูและป้องกันการโดนกัด
หากคุณไม่อยากตื่นมาพร้อมอาการหงุดหงิด สามารถทำตามคำแนะนำเบื้องต้นได้ดังนี้
- อาบน้ำก่อนนอน: เพื่อลดอุณหภูมิร่างกายและกำจัดกลิ่นเหงื่อที่ดึงดูดยุง
- ใช้ผลิตภัณฑ์ไล่ยุง: เลือกใช้โลชั่นหรือสเปรย์ไล่ยุงที่มีสารสกัดจากธรรมชาติ เช่น ตะไคร้หอม หรือ DEET ในปริมาณที่เหมาะสม
- ดูแลความสะอาดในห้องนอน: ไม่ควรมีมุมอับหรือเสื้อผ้าใช้แล้ววางทิ้งไว้ เพราะเป็นที่เกาะพักของยุง
- ติดตั้งมุ้งหรือมุ้งลวด: เป็นวิธีที่ป้องกันได้ตรงจุดที่สุดเพื่อตัดวงจรการเข้าถึงตัว
สาเหตุที่ยุงชอบบินวนเวียนข้างหู ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นเพราะยุงตามก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากลมหายใจและความร้อนจากศีรษะของเรานั่นเอง ส่วนเสียง “วี่ๆ” ที่แสนรำคาญ ก็คือเสียงการกระพือปีกอย่างรวดเร็วของยุงที่ดังชัดขึ้นเมื่อเข้ามาใกล้รูหู
ดังนั้น การรักษาความสะอาดร่างกายเพื่อลดกลิ่นเหงื่อ และการป้องกันด้วยอุปกรณ์ไล่ยุง จึงเป็นวิธีที่ดีที่สุดที่จะช่วยให้คุณนอนหลับพักผ่อนได้อย่างสบายใจ ไร้เสียงรบกวนจากเจ้าแมลงตัวจิ๋วเหล่านี้
