นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย กล่าวในการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 48 แบบไม่เป็นทางการ ที่โรงแรม Shangri-La Mactan เมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2569 ว่า บริบทโลกกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นวิกฤตในตะวันออกกลางหรือความผันผวนของระบบพหุภาคีนิยม ทำให้อาเซียนไม่สามารถดำเนินบทบาทแบบตั้งรับได้อีกต่อไป แต่ต้องมีความคล่องตัว มองการณ์ไกล และผลักดันการแก้ไขข้อพิพาทโดยสันติวิธีอย่างจริงจัง
3 ยุทธศาสตร์เสริมความแกร่งอาเซียน
นายอนุทินได้เสนอ 3 แนวทางเชิงยุทธศาสตร์เพื่อนำพาภูมิภาคก้าวไปข้างหน้า ประกอบด้วย
- การเสริมสร้างภูมิภาคนิยม: สมาชิกต้องก้าวข้ามผลประโยชน์เฉพาะตัวและยึดถือผลประโยชน์ร่วมของอาเซียนเป็นสำคัญ
- ความยืดหยุ่น (Resilience): ชูความเป็นแกนกลางของอาเซียน (ASEAN Centrality) โดยให้สมาชิกใช้อาเซียนเป็นแกนหลักของนโยบายต่างประเทศ และสร้างกลไกจัดการความตึงเครียดก่อนลุกลามเป็นวิกฤต
- การรักษาบทบาทสำคัญ (Relevance): มุ่งเป็นหุ้นส่วนที่นานาชาติไว้วางใจ และทำให้การรวมตัวทางภูมิภาคนำไปสู่คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม
สัญญาณบวกจากเมียนมา
นายอนุทินยังได้กล่าวถึงสถานการณ์ในเมียนมา โดยมองว่าการนิรโทษกรรมอดีตประธานาธิบดี อู วิน มยิน และการย้ายนางออง ซาน ซู จี ไปพำนักในที่พักอาศัย เป็นสัญญาณเชิงบวกและเป็นโอกาสสำคัญที่จะสร้างบรรยากาศแห่งการเจรจาและการปรองดอง ทั้งนี้ ประเทศไทยพร้อมสนับสนุนประธานอาเซียนและผู้แทนพิเศษอย่างเต็มที่ เพื่อเดินหน้าตามฉันทามติ 5 ข้ออย่างค่อยเป็นค่อยไปและเหมาะสม เพื่อนำพาเสถียรภาพกลับคืนสู่ภูมิภาคอย่างยั่งยืน
