ทางออกมหาวิทยาลัยยุคใหม่ เชื่อมงานวิจัยสู่ธุรกิจ สร้างนวัตกรรมไทย

ทางออกของมหาวิทยาลัยยุคใหม่ คือการเชื่อมงานวิจัยไปสู่ภาคธุรกิจ เพื่อสร้างเศรษฐกิจใหม่ของประเทศ จากการเป็นหน่วยถ่ายทอดเทคโนโลยี (TTO) เพื่อหลุดพ้นจากกับดักประเทศอุตสาหกรรม 2.0 และการเป็นประเทศราชของสินค้าจีน ที่หลั่งไหลเข้ามาในประเทศไทย ซึ่งนอกจากมีปัญหาด้านคุณภาพและมาตรฐานแล้ว ยังเป็นเหตุให้ธุรกิจเอสเอ็มอีของไทยล้มหายตายจาก เนื่องจากไม่สามารถแข่งขันราคาได้

หนทางสู่การหลุดพ้นจากกับดัก

หนทางสู่การหลุดพ้นจากกับดักดังกล่าว คือการใช้นวัตกรรมสร้างความแตกต่าง ยกระดับสินค้าไทยจากการผลิตแบบเหมาโหลที่ถูกกว่า ซึ่งกำลังถูกสินค้าจากจีนกลืนกิน ให้เป็นสินค้าที่มีมูลค่าเพิ่ม ผ่านการคิดค้นและใช้นวัตกรรม

รองศาสตราจารย์ ดร.วิริยะ เตชะรุ่งโรจน์ ผู้อำนวยการสถาบันบริหารจัดการเทคโนโลยีและนวัตกรรม (INT) มหาวิทยาลัยมหิดล และนายกสมาคมวิชาชีพนักจัดการทรัพย์สินทางปัญญาและถ่ายทอดเทคโนโลยี (AITP) สะท้อนปัญหาโครงสร้างอุตสาหกรรมไทยที่ยังขาดการใช้นวัตกรรมที่เกิดจากทรัพย์สินทางปัญญา (IP) และการคิดค้นจากภายในประเทศ โดยกล่าวว่า ประเทศไทยไม่ได้ขาดไอเดีย ในทางตรงกันข้ามเรามีงานวิจัยอยู่เป็นจำนวนมาก แต่ยังขาดระบบที่จะพาไปถึงตลาด

—

สถิติการยื่นจดสิทธิบัตรในประเทศไทย

ในแต่ละปี มีการยื่นคำขอจดสิทธิบัตร (Patent) ในประเทศไทยราว 8,000 ใบขอรับ ที่น่าประหลาดใจคือ 90% เป็นคำขอจดคุ้มครองจากต่างประเทศ มีคำขอจากในประเทศราว 10% ส่วนคำขอจดอนุสิทธิบัตร (Petty Patent) มีอยู่ราว 4,000 คำขอต่อปี เป็นของไทยราว 90% สัดส่วนดังกล่าวต้องถูกปรับเปลี่ยน คำขอสิทธิบัตรของไทยต้องมีมากขึ้น

เฉพาะมหาวิทยาลัยมหิดล ปัจจุบันมีสิทธิบัตรและอนุสิทธิบัตรงานวิจัยที่ยังอยู่ระหว่างการคุ้มครอง (ห้ามลอกเลียนแบบ) ประมาณ 600 ฉบับ

รองศาสตราจารย์ ดร.วิริยะ กล่าวเพิ่มเติมว่า ประเทศไทยไม่ได้ขาดนักวิจัย แต่สิ่งที่ยังขาดคือระบบที่ทำให้งานวิจัยและทรัพย์สินทางปัญญาเดินไปถึงตลาดจริง ถึงแม้มีผลงานศักยภาพสูง แต่ถ้ายังไม่สามารถเชื่อมต่อกับภาคอุตสาหกรรม นักลงทุน หรือกลไกทางธุรกิจได้ ก็จะไม่เกิดประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคม

ที่ผ่านมา เราอาจวัดความสำเร็จจากจำนวนสิทธิบัตรหรือจำนวนผลงานวิจัย แต่สิ่งสำคัญที่ต้องมองควบคู่คืองานวิจัยนั้นถูกใช้จริงหรือไม่ สามารถต่อยอดสู่ภาคธุรกิจได้มากแค่ไหน สร้างทางเศรษฐกิจได้ในระดับใด

ตัวอย่างงานวิจัยของมหิดลที่กำลังอยู่ระหว่างกระบวนการ

• งานของนักวิจัยจากศิริราช เรื่องการเลี้ยงเซลล์ Gen 2 เพื่อนำมาใช้แทนสารเติมเต็มหรือฟิลเลอร์ ฉีดช่วยลดวัย นอกจากปลอดภัยกว่า ยังช่วยปรับสภาพผิวให้ดีขึ้น
• งานวิจัยเครื่องดื่มโปรตีนจากไข่ขาว สำหรับคนแพ้นม ซึ่งกำลังอยู่ระหว่างการเจรจากับภาคเอกชนที่สนใจนำไปต่อยอดเชิงพาณิชย์
• งานวิจัยที่เอสเอ็มอีสามารถเอื้อมถึง มีมูลค่าไม่สูงนัก เช่น น้ำยาบ้วนปากสูตรใหม่ อาหารเสริม สารสกัดสมุนไพร
• งานวิจัยขั้นสูงทางการแพทย์ เช่น ยีนและเซลล์บำบัด (Gene and Cell Therapy) ซึ่งเป็นความหวังของการรักษาโรคมะเร็ง เริ่มจากมะเร็งเม็ดเลือดขาว ไปสู่การทำลายก้อนมะเร็ง ที่มีแพทย์ทั้งจากศิริราช รามา มหิดล ทำการวิจัยเอาไว้ หากสามารถผลักดันให้ต่อยอดไปถึงการผลิตเป็นยา ใช้ในการรักษาได้อย่างแพร่หลาย น่าจะเป็นเรือธง (Flagship) ของงานวิจัยไทยแห่งยุคได้

บทบาทของสถาบัน INT ในการขับเคลื่อนระบบนิเวศทรัพย์สินทางปัญญาไทย

ในฐานะหน่วยงานด้านการบริหารจัดการงานวิจัยและนวัตกรรมของมหาวิทยาลัย สถาบัน INT ร่วมพัฒนาและขับเคลื่อนระบบนิเวศของทรัพย์สินทางปัญญาไทยใน 4 ด้านสำคัญ ได้แก่

1. การผลักดันงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ เพื่อให้งานวิจัยและนวัตกรรมสามารถเพิ่มศักยภาพให้ภาคธุรกิจและอุตสาหกรรมในประเทศ
2. การพัฒนาระบบคัดกรองงานวิจัยและคำขอสิทธิบัตรคุณภาพสูง เพื่อเพิ่มคุณภาพคำขอสิทธิบัตร
3. การยกระดับสถาบันสู่มาตรฐานสากล สร้างเครือข่ายความร่วมมือระดับภูมิภาค
4. การพัฒนาบุคลากรด้าน IP และ Technology Transfer สร้างนักจัดการนวัตกรรมรุ่นใหม่รองรับเศรษฐกิจฐานนวัตกรรม

รองศาสตราจารย์ ดร.วิริยะ กล่าวทิ้งท้ายว่า มหาวิทยาลัยยุคใหม่ไม่ควรเป็นเพียงแหล่งผลิตองค์ความรู้ แต่ต้องเป็นกลไกสร้างเศรษฐกิจใหม่ของประเทศ เป็นหน่วยถ่ายทอดเทคโนโลยี (TTO) เชื่อมงานวิจัยไปสู่ภาคธุรกิจ