ในยุคที่เศรษฐกิจผันผวน การมีงานทำถือเป็นเรื่องน่ายินดี แต่หลายคนกลับต้องเผชิญกับข่าวร้ายเมื่อบริษัทปรับเปลี่ยนรูปแบบการทำงานพร้อมกับลดเงินเดือนลง โดยเฉพาะบริษัทขนาดเล็กที่ฉวยโอกาสเสนอให้พนักงานทำงานที่บ้าน หรือ Work From Home (WFH) ได้ 100% แต่แลกกับการลดเงินเดือน 30-50% หากคุณกำลังตกอยู่ในสถานการณ์นี้ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเข้าใจสิทธิของตนเองเพื่อไม่ให้เสียเปรียบ Thairath Money ได้รวบรวมข้อมูลจากทางการมาให้คุณแล้ว
บริษัทสั่ง WFH พร้อมลดเงินเดือน ทำได้หรือไม่?
จากการสอบถามไปยังกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ได้คำตอบที่ชัดเจนว่า กรณีที่บริษัทสั่งให้พนักงานทำงานที่บ้าน 100% แต่ลดเงินเดือนลงนั้น บริษัทไม่สามารถตัดสินใจฝ่ายเดียวได้ เนื่องจากตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน นายจ้างหรือบริษัทจะเปลี่ยนแปลงสภาพการจ้างได้ก็ต่อเมื่อสิ่งนั้นเป็นประโยชน์ต่อลูกจ้าง เช่น การเพิ่มสวัสดิการ แต่หากการเปลี่ยนแปลงนั้นส่งผลเสียต่อลูกจ้าง เช่น การลดเงินเดือน ลดตำแหน่ง หรือลดสวัสดิการที่เคยให้ บริษัทจะดำเนินการฝ่ายเดียวไม่ได้ ต้องได้รับความยินยอมจากลูกจ้างก่อน ไม่ว่าคุณจะเป็นพนักงานประจำหรือลูกจ้างรายวันก็อยู่ภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน
ตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงที่ทำไม่ได้โดยไม่ได้รับความยินยอม
- ลดสวัสดิการที่เคยให้ เช่น ค่ารถ ค่าเดินทาง เบี้ยขยัน
- ลดตำแหน่งหรือเงินเดือน
- หักเงินค่าปรับเมื่อมาสาย (บริษัทอาจใช้หลักการ No work, No pay แต่ต้องระบุในสัญญาจ้างอย่างชัดเจน)
- ลดเงินเดือนเมื่อลูกจ้างจงใจสร้างความเสียหาย (แต่อาจถูกเรียกค่าเสียหายหรือถูกเลิกจ้างโดยไม่ได้รับค่าชดเชย)
อย่างไรก็ตาม กฎหมายเปิดช่องให้สามารถตกลงกันได้ หากลูกจ้างเซ็นยินยอมรับเงื่อนไขการลดเงินเดือนหรือการเปลี่ยนแปลงอื่น ๆ บริษัทก็สามารถดำเนินการได้ทันที ดังนั้นหากบริษัทยื่นเงื่อนไขใหม่ให้เซ็นเอกสาร ควรอ่านให้ละเอียดและทำความเข้าใจก่อนลงนาม
หากเงื่อนไขไม่ยุติธรรม ลูกจ้างควรทำอย่างไร?
หลายคนอาจคิดว่าต้องเซ็นเอกสารตามที่บริษัทเสนอ แต่เพื่อปกป้องสิทธิของตนเองอย่างเต็มที่ แนะนำให้อ่านเงื่อนไขที่ปรับใหม่อย่างละเอียด หากไม่เข้าใจหรือมีข้อสงสัย ควรเตรียมข้อมูลและเอกสารทั้งหมดไปขอคำปรึกษาจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานที่เบอร์ 1546 หรือสายด่วนกระทรวงแรงงาน 1506 กด 3 เมื่อได้รับข้อมูลครบถ้วนแล้วจึงค่อยตัดสินใจ หากพบว่าถูกเอาเปรียบ สามารถร้องเรียนกับทางการได้ โดยมีขั้นตอนดังนี้
- รวบรวมหลักฐาน เช่น สัญญาจ้าง สลิปเงินเดือน ข้อความการสั่งงานทางอีเมลหรือแชท ที่ระบุการหักเงินหรือลดเงินเดือน
- ยื่นคำร้อง ต่อพนักงานตรวจแรงงานที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ ซึ่งส่วนใหญ่จะเข้าสู่ขั้นตอนการไกล่เกลี่ยเจรจากับบริษัท ทำให้อาจได้รับเงินส่วนต่างคืนหรือรักษาสิทธิเดิมไว้ได้
สิทธิแรงงานอื่นที่ควรรู้
นอกจากกรณีลดเงินเดือนแล้ว ยังมีสิทธิแรงงานที่สำคัญอีกหลายประการ เช่น หากถูกเลิกจ้างโดยไม่มีความผิดและบริษัทไม่แจ้งล่วงหน้าตามกฎหมาย ลูกจ้างมีสิทธิได้รับค่าชดเชยแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า (ค่าตกใจ) ซึ่งไม่รวมกับค่าชดเชยตามอายุงาน สำหรับรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับค่าชดเชยการเลิกจ้าง สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้จากแหล่งข้อมูลของกระทรวงแรงงานและราชกิจจานุเบกษา
