การได้รับมรดกอาจไม่ใช่เรื่องน่ายินดีเสมอไป เพราะในกองมรดกที่ประกอบด้วยบ้าน รถ ที่ดิน อาจซุกซ่อนหนี้สินไว้ด้วย ตามกฎหมายไทย กองมรดกรวมถึงทรัพย์สิน สิทธิ หน้าที่ และหนี้สิน ดังนั้นผู้รับมรดกต้องรับผิดชอบหนี้ที่ติดมาด้วย แต่ไม่เกินมูลค่าทรัพย์สินที่ได้รับ
หนี้คือมรดก รับทรัพย์ต้องรับหนี้
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1600 ระบุว่าหนี้เป็นมรดก ทายาทต้องชำระหนี้ของผู้ตาย แต่มาตรา 1601 กำหนดว่า ทายาทไม่ต้องรับผิดเกินกว่าทรัพย์มรดกที่ตกทอดแก่ตน ตัวอย่างเช่น หากได้รับมรดกมูลค่า 2 ล้านบาท แต่มีหนี้ 5 ล้านบาท ทายาทจ่ายเพียง 2 ล้านบาท ส่วนต่างอีก 3 ล้านบาทเจ้าหนี้ไม่สามารถเรียกร้องจากทายาทได้
เทคนิคของเจ้าหนี้ที่ทายาทต้องระวัง
แม้กฎหมายมาตรา 1754 ห้ามฟ้องคดีมรดกเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่เจ้ามรดกตาย หรือทายาทรู้ถึงความตาย แต่ไม่เกิน 10 ปี เจ้าหนี้บางรายใช้กลวิธีให้ทายาทเซ็นรับสภาพหนี้เกินกว่ามรดก เช่น กรณีนาย A ได้รับมรดกเงินสด 300,000 บาท แต่เจ้าหนี้อ้างหนี้ 1 ล้านบาท เสนอไกล่เกลี่ยลดหนี้เหลือ 500,000 บาท หากนาย A เซ็นรับสภาพหนี้ หนี้ดังกล่าวจะกลายเป็นหนี้ส่วนตัว ทันที ทำให้ต้องจ่ายเกินกว่ามรดกที่ได้รับ
ข้อควรปฏิบัติก่อนรับมรดก
- ตรวจสอบทรัพย์สินและหนี้สินทั้งหมดของผู้ตาย เช่น บ้าน ที่ดิน เงินฝาก และหนี้จากบิลต่างๆ
- ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายหรือทนายความ เพื่อทำความเข้าใจสิทธิและหน้าที่ รวมถึงภาษีมรดก
- ตัดสินใจรับหรือสละมรดก หากหนี้มากกว่าทรัพย์สิน การสละมรดกทั้งหมดเป็นทางเลือกที่เหมาะสม
- หากรับมรดก ควรนำทรัพย์สินไปชำระหนี้ก่อนแบ่งกันระหว่างทายาท เพื่อป้องกันปัญหาฟ้องร้องในภายหลัง
ข้อมูลอ้างอิง: กรมบังคับคดี, ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย, สมาคมนักวางแผนทางการเงินไทย, ธนาคารกรุงศรีอยุธยา, ธนาคารออมสิน
