สหภาพยุโรป (EU) เตรียมเดินหน้าบังคับใช้กฎหมายควบคุมปัญญาประดิษฐ์ (AI) ฉบับแรกของโลก หลังจากที่รัฐสภายุโรปได้ลงมติเห็นชอบร่างกฎหมายดังกล่าวเมื่อวันที่ 14 มิถุนายนที่ผ่านมา โดยกฎหมายนี้จะแบ่งระดับความเสี่ยงของระบบ AI ออกเป็น 4 ระดับ ได้แก่ ความเสี่ยงที่ยอมรับไม่ได้ ความเสี่ยงสูง ความเสี่ยงจำกัด และความเสี่ยงน้อยที่สุด
รายละเอียดของกฎหมาย
กฎหมาย AI ของสหภาพยุโรปมีเป้าหมายเพื่อสร้างสมดุลระหว่างการส่งเสริมนวัตกรรมและการปกป้องสิทธิขั้นพื้นฐานของพลเมือง โดยระบบ AI ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น การใช้ในระบบสาธารณูปโภค การศึกษา การจ้างงาน และการบังคับใช้กฎหมาย จะต้องผ่านการประเมินความสอดคล้องก่อนนำไปใช้งาน
ระบบ AI ที่ถูกห้าม
ระบบ AI ที่มีความเสี่ยงที่ยอมรับไม่ได้จะถูกห้ามโดยเด็ดขาด เช่น ระบบคะแนนสังคม (Social Scoring) จากรัฐบาล การใช้เทคโนโลยีชีวมิติแบบเรียลไทม์ในพื้นที่สาธารณะเพื่อการบังคับใช้กฎหมาย ยกเว้นในกรณีพิเศษ เช่น การค้นหาผู้สูญหาย หรือการป้องกันการก่อการร้าย
ข้อกำหนดสำหรับ AI แบบสร้างสรรค์
สำหรับระบบ AI แบบสร้างสรรค์ (Generative AI) เช่น ChatGPT จะต้องเปิดเผยว่าเนื้อหาที่สร้างขึ้นนั้นมาจาก AI รวมถึงต้องมีมาตรการป้องกันไม่ให้สร้างเนื้อหาที่ผิดกฎหมาย และต้องสรุปข้อมูลที่มีลิขสิทธิ์ที่ใช้ในการฝึกสอน
กฎหมายนี้คาดว่าจะมีผลบังคับใช้ภายในปี 2568 โดยจะมีระยะเวลาเปลี่ยนผ่านสำหรับผู้ประกอบการในการปรับตัว มาตรการนี้จะส่งผลกระทบต่อบริษัทเทคโนโลยีทั่วโลกที่ดำเนินธุรกิจในสหภาพยุโรป รวมถึงบริษัทจากสหรัฐอเมริกาและจีน
ผู้เชี่ยวชาญมองว่ากฎหมาย AI ของสหภาพยุโรปจะเป็นแม่แบบให้กับประเทศอื่นๆ ทั่วโลกในการออกกฎหมายควบคุม AI เช่นเดียวกับที่ GDPR เคยเป็นแม่แบบสำหรับกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
