นักวิชาการชี้ขาด 'ผู้นำทาง' ดับไฟใต้ แนะรัฐบาลเร่งหาตัวจริงบูรณาการ 4 มิติ

นักวิชาการชี้ขาด 'ผู้นำทาง' ดับไฟใต้ แนะรัฐบาลเร่งหาตัวจริงบูรณาการ 4 มิติ

ความเห็นและข้อเสนอแนะสำคัญจาก รศ.ปณิธาน วัฒนายากร นักวิชาการด้านความมั่นคงและการต่างประเทศ ได้ถูกนำเสนอต่อทีมข่าวการเมือง โดยชี้ให้เห็นถึงปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้หรือที่เรียกกันว่า "ไฟใต้" ว่ายังคงแก้ไขไม่ได้เนื่องจากมีหลายปัจจัย แต่ประเด็นหลักอยู่ที่การขาด "ผู้นำทาง" ที่จะดับไฟได้อย่างแท้จริง

ขาดผู้นำทางที่แท้จริง

รศ.ปณิธาน วัฒนายากร ระบุว่า รัฐบาลหรือนายกรัฐมนตรีควรเร่งหา "คนนำทาง" หรือ "ผู้นำดับไฟใต้" ที่มีความสามารถครอบคลุมหลายมิติ ได้แก่ ด้านจิตวิญญาณ ยุทธศาสตร์ การบริหาร และมิติระหว่างประเทศ เนื่องจากปัญหาความไม่สงบในพื้นที่นี้มีความซับซ้อนและหลายชั้น การแก้ไขจึงต้องบูรณาการ 4 ด้านหลักเข้าด้วยกัน ได้แก่

• ด้านความมั่นคง
• ด้านการต่างประเทศ
• ด้านการพัฒนา
• ด้านภาคประชาสังคม

การเชื่อมโยงทั้งหมดนี้จะเป็นโจทย์สำคัญสำหรับฝ่ายปฏิบัติในการดับไฟใต้ ซึ่งเกี่ยวข้องกับหลายหน่วยงาน เช่น รัฐบาล นายกรัฐมนตรี ศอ.บต. กอ.รมน. กอ.รมน.ภาค 4 ส่วนหน้า และแม่ทัพภาคที่ 4 ที่ต้องเข้าใจบริบทดังกล่าวอย่างลึกซึ้ง

—

บทบาทของแม่ทัพภาคที่ 4 และแนวทางในอดีต

แม่ทัพภาคที่ 4 มีหน้าที่บริหารความสมดุลในการแก้ปัญหาทุกมิติ โดยไม่ให้น้ำหนักด้านใดด้านหนึ่งมากเกินไป เพราะอาจทำให้สถานการณ์แปรปรวนได้ รศ.ปณิธาน ยังยกตัวอย่างโครงสร้างในอดีตเพื่อชี้แนวทาง "ผู้นำทาง" ดับไฟใต้ เช่น การตั้งคณะกรรมการอิสระเพื่อความสมานฉันท์แห่งชาติ (กอส.) โดยมีนายอานันท์ ปันยารชุน เป็นประธาน ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการมีผู้นำที่เข้มแข็งและเป็นที่ยอมรับ

ความสำคัญของการเจรจาและข้อเสนอแนะปัจจุบัน

ในสถานการณ์ปัจจุบันที่มีความซับซ้อนมากขึ้น รศ.ปณิธาน เสนอให้คงการเจรจาอย่างเป็นทางการไว้ โดยเฉพาะการเจรจาผ่านคณะพูดคุยสันติสุขชายแดนภาคใต้ ที่ถูกคาดหวังว่าจะช่วย "ดับไฟใต้" ได้ อย่างไรก็ตาม ตลอดกว่า 2 ทศวรรษที่ผ่านมา ประเทศไทยมีคณะพูดคุยฯ ตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีมาแล้วเกือบ 10 คณะ แต่การดำเนินงานยังไม่สัมฤทธิ์ผลและย่ำอยู่กับที่

ด้วยเหตุนี้ รศ.ปณิธาน จึงเสนอให้คงกลไกการเจรจาไว้ แต่ต้องมีความชัดเจนทั้งในเชิงกฎหมายและการสั่งการของรัฐบาลว่าจะดำเนินการในรูปแบบใด ควบคู่ไปกับการแต่งตั้ง "ผู้นำทาง" หรือคณะทำงานชุดพิเศษ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการแก้ปัญหา

แนวทางปฏิบัติสำหรับรัฐบาล

หากพิจารณาจากข้อเสนอแนะดังกล่าว รัฐบาลหรือนายกรัฐมนตรีอาจต้องเริ่มจากการเรียกประชุมสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) แบบเต็มคณะในเร็ว ๆ นี้ เพื่อกำหนดทิศทาง "ดับไฟใต้" ไม่ว่าจะเป็นบทบาทของคณะพูดคุยสันติสุขชายแดนภาคใต้ หรือการกำหนดตัวบุคคลที่จะเข้ามาเป็นหัวหน้าคณะ

อีกข้อสังเกตหนึ่งคือ บทบาทดังกล่าวอาจเชื่อมโยงไปถึงประธานที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี วันมูหะหมัดนอร์ มะทา ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการบูรณาการความร่วมมือจากหลายฝ่ายเพื่อให้การแก้ปัญหามีความครอบคลุมและยั่งยืน

โดยสรุป การขาด "ผู้นำทาง" ที่แท้จริงเป็นอุปสรรคสำคัญในการดับไฟใต้ รัฐบาลควรเร่งหาผู้นำที่มีวิสัยทัศน์และความสามารถบูรณาการหลายมิติ พร้อมกับรักษากลไกการเจรจาอย่างชัดเจน เพื่อนำไปสู่ความสงบสุขในจังหวัดชายแดนภาคใต้อย่างแท้จริง