นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) ได้เผยแพร่รายงานสถานะการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาของประเทศคู่ค้าสำคัญ ประจำปี 2569 ภายใต้กฎหมายการค้าสหรัฐฯ มาตรา 301 พิเศษ (Special 301) ผลปรากฏว่า ไทยยังคงอยู่ในบัญชีประเทศที่ต้องจับตามอง (Watch List: WL) ร่วมกับอีก 18 ประเทศ/กลุ่มประเทศ ได้แก่ อัลจีเรีย อาร์เจนตินา บาร์เบโดส เบลารุส โบลิเวีย บราซิล แคนาดา โคลอมเบีย เอกวาดอร์ อียิปต์ สหภาพยุโรป กัวเตมาลา เม็กซิโก ปากีสถาน ปารากวัย เปรู ตรินิแดดและโทเบโก และตุรกี
พัฒนาการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาของไทย
รายงาน Special 301 ประจำปี 2569 ระบุว่า สหรัฐฯ รับรู้ถึงความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่องของไทยในการยกระดับการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา โดยเฉพาะมาตรการเชิงรุกในการปราบปรามการละเมิด การบูรณาการหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย การผลักดันแก้ไขกฎหมายลิขสิทธิ์และสิทธิบัตร รวมถึงการเตรียมเข้าเป็นภาคีสนธิสัญญาระหว่างประเทศที่สำคัญ เช่น สนธิสัญญาว่าด้วยการแสดงและสิ่งบันทึกเสียงขององค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WPPT) และความตกลงกรุงเฮก
อย่างไรก็ตาม สหรัฐฯ ยังคงมีข้อกังวลเกี่ยวกับการจำหน่ายสินค้าละเมิดทางออนไลน์ คำขอสิทธิบัตรค้างสะสมในสาขาเภสัชภัณฑ์ การแอบอ้างสิทธิในการจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์ การใช้ซอฟต์แวร์ละเมิดลิขสิทธิ์ และการละเมิดลิขสิทธิ์ออนไลน์ผ่านอุปกรณ์และแอปพลิเคชันดาวน์โหลดเนื้อหา
การดำเนินงานของกระทรวงพาณิชย์
นางอรมน กล่าวว่า กระทรวงพาณิชย์ โดยการนำของรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ (นางศุภจี สุธรรมพันธุ์) ได้สั่งการให้กรมทรัพย์สินทางปัญญาเร่งส่งเสริมระบบนิเวศทรัพย์สินทางปัญญาให้เข้มแข็ง ผ่านการปรับปรุงกฎหมาย การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลยกระดับบริการ การส่งเสริมผู้ประกอบการใช้ทรัพย์สินทางปัญญาเพิ่มมูลค่าทางธุรกิจ และการทำงานร่วมกับภาคเอกชนในการปราบปรามการละเมิด
ในช่วง 6 เดือนแรกของปีงบประมาณ 2569 (ตุลาคม 2568 – มีนาคม 2569) มีการจับกุมดำเนินคดีละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาทั้งในย่านการค้าและออนไลน์รวม 332 คดี ยึดของกลางกว่า 1.3 ล้านชิ้น มูลค่าความเสียหายทางเศรษฐกิจกว่า 2,300 ล้านบาท นอกจากนี้ ยังมีการดำเนินมาตรการป้องกันเชิงรุกเพื่อสร้างความตระหนักรู้ให้ประชาชนถึงผลกระทบจากการใช้สินค้าละเมิด
เป้าหมายการหลุดจากบัญชี WL
นางอรมน ย้ำว่า การผลักดันให้ไทยหลุดจากบัญชี WL ยังคงเป็นเป้าหมายสำคัญ โดยกรมฯ จะชี้แจงความก้าวหน้าให้สหรัฐฯ ทราบอย่างต่อเนื่อง พร้อมดำเนินการตามแผนงาน IP Work Plan ร่วมกับ USTR โดยเฉพาะการปราบปรามเชิงรุกเพื่อตัดวงจรสินค้าละเมิดตั้งแต่ต้นตอ ทั้งในย่านการค้า โกดังสินค้า และด่านศุลกากรข้ามแดน รวมถึงการยกระดับระบบทรัพย์สินทางปัญญาให้มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และสอดคล้องกับมาตรฐานสากล
ทั้งนี้ กรมทรัพย์สินทางปัญญาขอขอบคุณทุกหน่วยงานที่ร่วมขับเคลื่อนภารกิจ และเชิญชวนประชาชนและผู้ประกอบการร่วมสร้างสภาพแวดล้อมทางธุรกิจที่โปร่งใส ไม่สนับสนุนสินค้าหรือเนื้อหาละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา หากพบเบาะแสสามารถแจ้งได้ที่กองป้องปรามการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา โทร. 02-547-4702 หรือสายด่วน 1368
