ศาลรัฐธรรมนูญตีตกคำร้องปมบาร์โค้ดบัตรเลือกตั้ง ชี้ใช้สิทธิ์ทางศาลอื่นได้

ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเอกฉันท์ไม่รับคำร้องของนายรชต์เขตต์ โรจนมณเฑียร ที่ขอให้วินิจฉัยว่าการกระทำของคณะกรรมการการเลือกตั้งหรือกกต. ที่กำหนดรหัสแท่งหรือบาร์โค้ดลงในบัตรเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรนั้น มีผลทำให้บัตรเลือกตั้งเป็นบัตรเสีย ฝ่าฝืนระเบียบของกกต.ว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2566 ข้อ 129 และการเก็บรวบรวมข้อมูลความคิดเห็นทางการเมืองโดยไม่ได้รับความยินยอมจากผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง ฝ่าฝืนพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 26 ซึ่งละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพของผู้ร้อง และขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญหลายมาตรา

ศาลชี้แจงเหตุผลไม่รับคำร้อง

ศาลรัฐธรรมนูญเห็นว่าข้อเท็จจริงตามคำร้อง คำร้องเพิ่มเติม และเอกสารประกอบ หากนายรชต์เขตต์เห็นว่าเป็นการละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพ อาจใช้สิทธิทางศาลอื่นได้ ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 25 วรรคสาม ซึ่งเป็นกรณีที่รัฐธรรมนูญหรือกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญได้กำหนดกระบวนการร้องหรือผู้มีสิทธิขอให้ศาลพิจารณาวินิจฉัยไว้เป็นการเฉพาะแล้ว ตามพ.ร.ป.ว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 47(2) ซึ่งมาตรา 46 วรรคสาม บัญญัติให้ศาลรัฐธรรมนูญสั่งไม่รับคำร้องไว้พิจารณา ดังนั้นนายรชต์เขตต์จึงไม่อาจยื่นคำร้องดังกล่าวตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 213

รายละเอียดคำร้อง

นายรชต์เขตต์ได้ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเมื่อวันที่ 10 มิ.ย. 2569 โดยระบุว่าการกระทำของกกต.ที่นำบาร์โค้ดมาใช้บนบัตรเลือกตั้ง ทำให้บัตรเลือกตั้งเสียหาย และเป็นการฝ่าฝืนระเบียบการเลือกตั้ง นอกจากนี้ยังมีการเก็บรวบรวมข้อมูลความคิดเห็นทางการเมืองโดยไม่ได้รับความยินยอม ซึ่งละเมิดกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และขัดต่อรัฐธรรมนูญหลายมาตรา ได้แก่ มาตรา 25 วรรคหนึ่ง มาตรา 26 มาตรา 27 มาตรา 32 มาตรา 34 มาตรา 50 (7) และมาตรา 224 วรรคหนึ่ง (2)

—

ผลการพิจารณา

ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเอกฉันท์ไม่รับคำร้องไว้พิจารณา โดยให้เหตุผลว่าผู้ร้องสามารถใช้สิทธิทางศาลอื่นได้ตามที่รัฐธรรมนูญกำหนดไว้แล้ว ซึ่งสอดคล้องกับพ.ร.ป.ว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 47(2) และมาตรา 46 วรรคสาม ที่ให้ศาลสั่งไม่รับคำร้องได้

การตัดสินครั้งนี้ถือเป็นการยุติข้อพิพาทเกี่ยวกับบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางในช่วงการเลือกตั้งที่ผ่านมา โดยศาลรัฐธรรมนูญยืนยันว่าประเด็นดังกล่าวไม่อยู่ในอำนาจการวินิจฉัยของตน เนื่องจากมีช่องทางทางกฎหมายอื่นให้ผู้ร้องดำเนินการได้