เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม 2569 ณ สภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้มีการจัดพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งระหว่างสภาทนายความและ 6 องค์กรวิชาชีพสื่อมวลชนชั้นนำของประเทศไทย ประกอบด้วย สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติ สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย สภาวิชาชีพข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย สมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย สถาบันอิศรา มูลนิธิพัฒนาสื่อมวลชนแห่งประเทศไทย และสมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ ความร่วมมือครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประสานงานและให้ความช่วยเหลือทางกฎหมาย รวมถึงการส่งเสริมด้านวิชาการแก่สื่อมวลชนที่ปฏิบัติหน้าที่โดยสุจริต แต่กลับถูกฟ้องร้องดำเนินคดีอันเป็นการคุกคามสิทธิในการตรวจสอบข้อเท็จจริงเพื่อประโยชน์สาธารณะ
ที่มาและความสำคัญของความร่วมมือ
ความร่วมมือในครั้งนี้เกิดขึ้นจากสถานการณ์ที่สื่อมวลชนจำนวนมากต้องเผชิญกับการถูกฟ้องร้องคดีจากการนำเสนอข่าว ซึ่งหลายครั้งเป็นการฟ้องเพื่อปิดปาก (SLAPP) หรือการฟ้องร้องที่ไม่มีมูลความจริง เพียงเพื่อข่มขู่ให้หยุดนำเสนอข่าวหรือตรวจสอบ สร้างความหวาดกลัวและภาระค่าใช้จ่ายในการต่อสู้คดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่สื่อมวลชนรายนั้นไม่ได้รับการสนับสนุนจากต้นสังกัด หรือถูกเลิกจ้างไปแล้ว ปัญหานี้ส่งผลกระทบต่อเสรีภาพสื่อและสิทธิของประชาชนในการรับรู้ข้อเท็จจริง
สาระสำคัญของ MOU
ภายใต้บันทึกข้อตกลงความร่วมมือฉบับนี้ สภาทนายความจะให้การช่วยเหลือทางกฎหมายแก่สื่อมวลชนทุกแขนง รวมถึงองค์กรสื่อที่ร่วมลงนาม เมื่อถูกดำเนินคดีจากการปฏิบัติหน้าที่โดยสุจริต โดยจะให้บริการทางกฎหมายฟรีตลอดทุกชั้นศาล ยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลและค่าฤชาธรรมเนียมต่างๆ นอกจากนี้ยังครอบคลุมถึงกรณีที่สื่อมวลชนเป็นโจทก์ยื่นฟ้องคดีเพื่อปกป้องสิทธิจากการปฏิบัติหน้าที่ด้วย โดยผู้ที่จะได้รับความช่วยเหลือต้องผ่านการตรวจสอบข้อเท็จจริงและได้รับการเห็นชอบจากคณะกรรมการที่แต่งตั้งขึ้นจากองค์กรสื่อพันธมิตร
การสนับสนุนด้านวิชาการและอื่นๆ
นอกจากการช่วยเหลือด้านคดีความแล้ว ความร่วมมือนี้ยังรวมถึงการสนับสนุนด้านวิชาการ การให้ความรู้ทางกฎหมายแก่สื่อมวลชนเพื่อให้มีความเข้าใจและระมัดระวังในการปฏิบัติหน้าที่ รวมถึงการแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารและการประชาสัมพันธ์กิจกรรมร่วมกันระหว่าง 7 องค์กร บันทึกข้อตกลงความร่วมมือฉบับนี้มีกำหนดระยะเวลา 4 ปี เริ่มตั้งแต่วันที่ 7 พฤษภาคม 2569 ถึงวันที่ 7 พฤษภาคม 2573 โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างเกราะคุ้มกันให้สื่อมวลชนสามารถทำหน้าที่ตรวจสอบและสะท้อนความจริงแก่สังคมไทยได้อย่างเข้มแข็งและสง่างามต่อไป
