สมาคมนักข่าวฯ ออกแถลงการณ์แสดงความกังวล กรณี กกต. ฟ้องสื่อมวลชน ปมถ่ายภาพบัตรเลือกตั้งและต้นขั้ว
วันนี้ (27 กุมภาพันธ์ 2569) สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ได้ออกแถลงการณ์อย่างเป็นทางการ แสดงความเป็นห่วงอย่างยิ่งต่อกรณีที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) แจ้งความดำเนินคดีอาญาต่อช่างภาพสื่อมวลชนจาก SPACEBAR จากเหตุการณ์ถ่ายภาพบัตรเลือกตั้งทั้งแบบแบ่งเขตและแบบบัญชีรายชื่อ รวมถึงต้นขั้วบัตรเลือกตั้ง โดยถูกกล่าวหาว่าพยายามถอดรหัสคิวอาร์โค้ดและบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง เพื่อเชื่อมโยงข้อมูลไปถึงผู้ใช้สิทธิเลือกตั้ง
เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นระหว่างการออกเสียงลงคะแนนใหม่ ณ หน่วยเลือกตั้งที่ 9 เขตเลือกตั้งที่ 15 เขตคันนายาว กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ผ่านมา สมาคมฯ ระบุว่า ตระหนักและเคารพต่อหลักเกณฑ์ของ กกต. รวมถึงหลักการรักษาความลับในการลงคะแนนเสียงอันเป็นสิทธิพื้นฐานของประชาชนผู้ใช้สิทธิเลือกตั้ง
สมาคมฯ ชี้การบังคับใช้กฎหมายต้องอยู่บนหลักความจำเป็นและความได้สัดส่วน
อย่างไรก็ตาม สมาคมนักข่าวฯ เน้นย้ำว่า การบังคับใช้กฎหมายต่อผู้ปฏิบัติหน้าที่สื่อมวลชนต้องอยู่ภายใต้หลักความจำเป็นและความได้สัดส่วน โดยต้องแยกแยะให้ชัดเจนระหว่างการกระทำที่เป็นการแทรกแซงการเลือกตั้ง กับการปฏิบัติหน้าที่ตามหลักวิชาชีพเพื่อรายงานข้อเท็จจริงและตรวจสอบความโปร่งใสของกระบวนการเลือกตั้ง
สมาคมฯ เห็นว่าการดำเนินคดีทางอาญาต่อสื่อมวลชนหลายข้อหา ที่มีลักษณะร้ายแรง เช่น ความผิดฐานอั้งยี่ ซึ่งมีบทลงโทษสูง หากมิได้พิจารณาเจตนาและบริบทของการทำหน้าที่อย่างรอบด้าน อาจส่งผลกระทบโดยตรงต่อเสรีภาพของสื่อมวลชน และก่อให้เกิดบรรยากาศแห่งความหวาดกลัวในการรายงานข่าวสารสาธารณะ อันเป็นปัจจัยสำคัญต่อความโปร่งใสและความน่าเชื่อถือของกระบวนการเลือกตั้งในระบอบประชาธิปไตย
เรียกร้องให้ กกต. พิจารณาเจตนาสุจริตและหลักเสรีภาพสื่อ
เสรีภาพของสื่อมวลชนในการแสวงหาข้อเท็จจริง ตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ และรายงานข่าวต่อสาธารณะ เป็นสิทธิที่ได้รับการรับรองตามรัฐธรรมนูญและหลักสิทธิมนุษยชนสากล การบังคับใช้กฎหมายที่กระทบต่อการทำหน้าที่ดังกล่าวจึงต้องดำเนินการด้วยความระมัดระวังสูงสุด และต้องไม่ถูกใช้ในลักษณะที่อาจตีความได้ว่าเป็นการจำกัดหรือกดทับการทำหน้าที่ของสื่อ
สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย จึงขอเรียกร้องให้ กกต. พิจารณาข้อเท็จจริงของกรณีดังกล่าวอย่างรอบด้าน โดยคำนึงถึงเจตนาสุจริตของผู้ปฏิบัติหน้าที่สื่อมวลชน ตามหลักการคุ้มครองเสรีภาพในการรับรู้ข่าวสารของประชาชนควบคู่กันไป สมาคมฯ หวังว่า กกต.จะพิจารณาทบทวนการฟ้องร้องดำเนินคดีกับช่างภาพสื่อด้วยความรอบคอบ โดยไม่กระทบต่อสิทธิและเสรีภาพการทำหน้าที่ของสื่อมวลชน
ทั้งนี้ กรณีดังกล่าวเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์เลือกตั้งเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งมีรายงานว่าบัตรเลือกตั้งใหม่ไม่มีเลขบัตรที่ต้นขั้ว แต่ยังมีบาร์โค้ดปรากฏอยู่ สมาคมฯ เน้นย้ำถึงความสำคัญของการรักษาสมดุลระหว่างการบังคับใช้กฎหมายเลือกตั้งและหลักการคุ้มครองเสรีภาพสื่อ เพื่อให้กระบวนการประชาธิปไตยดำเนินไปอย่างโปร่งใสและน่าเชื่อถือ
