อิหร่านใช้โดรน Shahed-136 'ขีปนาวุธครูซของคนจน' ต่อกรสหรัฐฯ-พันธมิตร ต้นทุนต่ำสมรรถนะสูง
อิหร่านเลือกใช้โดรนต้นทุนต่ำ Shahed-136 หรือที่รู้จักในชื่อ kamikaze เพื่อตอบโต้การโจมตีทางอากาศจากสหรัฐอเมริกาและชาติพันธมิตร โดยเฉพาะอิสราเอล นักวิเคราะห์ด้านการทหารให้ฉายาว่าเป็น 'ขีปนาวุธครูซของคนจน' เนื่องจากมีสมรรถนะสูงแต่ต้นทุนการผลิตต่ำเพียง 20,000-50,000 ดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 6-9 แสนบาท) ต่อลำ เทียบกับขีปนาวุธครูซและขีปนาวุธข้ามทวีปของสหรัฐฯ ที่มีราคาสูงถึง 2-13 ล้านดอลลาร์ (63-400 ล้านบาท) ต่อลูก
โดรนต้นทุนต่ำที่ฝ่าด่านป้องกันได้อย่างน่าประหลาดใจ
แม้กลุ่มชาติพันธมิตรของสหรัฐฯ ในตะวันออกกลางจะใช้ระบบป้องกันภัยทางอากาศสมรรถนะสูง เช่น ขีปนาวุธ Patriot ที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐฯ แต่โดรน Shahed-136 ของอิหร่านก็สามารถฝ่าด่านสกัดเข้าโจมตีเป้าหมายต่างๆ ได้สำเร็จ รายงานจากเครือข่ายข่าว CNBC ระบุว่า โดรนรุ่นนี้ถูกพัฒนาโดยกลุ่มผู้ผลิตที่เชื่อมโยงกับกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRG) ในอิหร่าน และเปิดตัวครั้งแรกในปี 2564
โดรน Shahed-136 มักถูกใช้เพื่อการโจมตีเที่ยวเดียว โดยสามารถติดตั้งระเบิดได้ 30-50 กิโลกรัม และมีพิสัยการทำลายไกลถึง 1,200 ไมล์ ความสามารถนี้ทำให้รัสเซียนำไปใช้ในสงครามกับยูเครน และต่อมาเริ่มผลิตเองในประเทศหลังจากนำเข้าจากอิหร่านหลายพันลำ
อิหร่านได้เปรียบด้านงบประมาณท่ามกลางมาตรการคว่ำบาตร
ต้นทุนการผลิตที่ต่ำทำให้อิหร่านสามารถผลิตโดรน Shahed-136 ได้เป็นจำนวนมาก สะท้อนถึงความได้เปรียบด้านงบประมาณอย่างมีนัยสำคัญ แม้จะเผชิญกับมาตรการคว่ำบาตรจากกลุ่มชาติตะวันตก ผู้เชี่ยวชาญประเมินว่าอิหร่านยังมีสต็อกโดรนจำนวนมากและสามารถผลิตเพิ่มได้หลายร้อยลำต่อสัปดาห์ แม้จะใช้ไปแล้วกว่า 2,000 ลำจนถึงวันที่ 4 มีนาคม 2569
อิหร่านยังได้รับถ่ายทอดเทคโนโลยีจากความร่วมมือกับรัสเซีย รวมถึงหัวรบของระบบป้องกันภัยทางอากาศรุ่นใหม่ ระบบรบกวนสัญญาณ และระบบนำวิถีอิเล็กทรอนิก ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการต่อต้านฝ่ายตรงข้าม
ชาติมหาอำนาจเริ่มลอกเลียนแบบและพัฒนาระบบป้องกันต้นทุนต่ำ
สมรรถนะการทำลายสูงแต่ต้นทุนต่ำของโดรน Shahed-136 ทำให้แม้แต่สหรัฐอเมริกาก็ต้องแกะรอยลอกเลียนแบบ โดยกองบัญชาการทหารกลางของสหรัฐฯ ยืนยันว่าได้เริ่มใช้โดรนที่ลอกเลียนแบบนี้โจมตีอิหร่านบ้างแล้ว ในขณะเดียวกัน ยูเครนประกาศเปิดตัวอาวุธสกัดการโจมตีต้นทุนต่ำที่สามารถรับมือกับโดรน Shahed-136 ได้
รายงานคาดการณ์ว่ากลุ่มชาติอาหรับฝ่ายพันธมิตรสหรัฐฯ จะเริ่มเปิดตัวระบบป้องกันภัยทางอากาศที่ต้นทุนต่ำกว่าและใช้ได้อย่างยั่งยืนกว่าในเร็วๆ นี้ กระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ และชาติอาหรับอย่างน้อยหนึ่งชาติอยู่ระหว่างเจรจาสั่งซื้ออาวุธสกัดการโจมตีต้นทุนต่ำจากยูเครน ส่วนอิสราเอลเริ่มใช้ขีปนาวุธพิสัยใกล้และระบบป้องกันภัยทางอากาศอื่นๆ ที่ต้นทุนต่ำลง เช่น Iron Beam
อนาคตของการเผชิญหน้าขึ้นอยู่กับสต็อกและห่วงโซ่อุปทาน
นักวิเคราะห์ชี้ว่าอิหร่านจะใช้โดรน Shahed-136 ต่อกรกับสหรัฐฯ และอิสราเอลได้นานเพียงใดนั้น ขึ้นอยู่กับสต็อกโดรนที่เหลืออยู่ ศักยภาพในการปกป้องห่วงโซ่อุปทาน และที่ตั้งการผลิต ท่ามกลางการยกระดับมาตรการคว่ำบาตรจากสหรัฐฯ อย่างไรก็ตาม สต็อกระบบป้องกันภัยทางอากาศของกลุ่มชาติอาหรับก็ลดลงเช่นกัน ส่งผลให้สมรภูมิในตะวันออกกลางอาจยืดเยื้อและมีผลกระทบต่อราคาน้ำมันที่คาดว่าจะพุ่งแตะ 125 ดอลลาร์สหรัฐ
