นายนันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า ดัชนีค่าบริการขนส่งสินค้าทางถนนในไตรมาสที่ 1 ของปี 2569 ปรับตัวสูงขึ้นเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปี 2568 ซึ่งเป็นการกลับมาเพิ่มขึ้นหลังจากที่ลดลงต่อเนื่องถึง 2 ไตรมาส โดยมีสาเหตุหลักมาจากราคาน้ำมันดีเซลที่ปรับตัวสูงขึ้นตามสถานการณ์พลังงานโลก โดยเฉพาะความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ส่งผลกระทบต่ออุปทานน้ำมัน
ปัจจัยที่ทำให้ดัชนีค่าขนส่งปรับตัวสูงขึ้น
ดัชนีค่าบริการขนส่งสินค้าทางถนนในไตรมาส 1 ปี 2569 สูงขึ้นร้อยละ 0.4 เมื่อเทียบกับไตรมาสเดียวกันของปี 2568 โดยแบ่งตามกิจกรรมการผลิต พบว่าหมวดผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมสูงขึ้นร้อยละ 0.5 จากการสูงขึ้นของสิ่งทอ เครื่องจักร เครื่องมือ ผลิตภัณฑ์อาหาร ผลิตภัณฑ์จากการกลั่นปิโตรเลียมและเคมีภัณฑ์ ส่วนหมวดผลิตภัณฑ์จากเหมืองสูงขึ้นร้อยละ 0.1 จากการสูงขึ้นของสินแร่โลหะที่ไม่ใช่เหล็ก ขณะที่หมวดผลิตภัณฑ์เกษตรกรรมและการประมงลดลงร้อยละ 0.3 จากการลดลงของผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร
เมื่อแบ่งตามประเภทรถ พบว่าดัชนีในไตรมาส 1 สูงขึ้นร้อยละ 0.2 เมื่อเทียบกับปีก่อน โดยรถกระบะบรรทุกสูงขึ้นร้อยละ 0.2 รถพ่วงสูงขึ้นร้อยละ 0.5 และรถกึ่งพ่วงบรรทุกวัสดุยาวสูงขึ้นร้อยละ 1.4 ส่วนรถที่ราคาลดลง ได้แก่ รถตู้บรรทุกลดลงร้อยละ 0.2 รถบรรทุกของเหลวลดลงร้อยละ 1.4 รถบรรทุกวัสดุอันตรายลดลงร้อยละ 0.2 และรถบรรทุกเฉพาะกิจลดลงร้อยละ 0.1
ผลกระทบจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง
การสูงขึ้นของดัชนีค่าบริการขนส่งสินค้าทางถนนมีปัจจัยสำคัญจากสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ส่งผลกระทบต่ออุปทานน้ำมันในตลาดโลก ทำให้ราคาขายปลีกน้ำมันดีเซลในประเทศปรับตัวสูงขึ้น ส่งผลให้ผู้ประกอบการขนส่งมีต้นทุนสูงขึ้นทันที จึงจำเป็นต้องปรับขึ้นราคาค่าขนส่งให้สอดคล้องกับต้นทุนที่เพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตาม การขนส่งสินค้าในกลุ่มเกษตรกรรมปรับตัวลดลงเนื่องจากความต้องการขนส่งสินค้าในกลุ่มพืชยืนต้นที่ลดลง ทำให้เกิดการแข่งขันสูงขึ้นและราคาค่าขนส่งปรับลดลง แม้ต้องเผชิญกับต้นทุนน้ำมันที่สูงขึ้นในภาพรวม
แนวโน้มไตรมาส 2 ปี 2569
สำหรับแนวโน้มดัชนีค่าบริการขนส่งสินค้าทางถนนในไตรมาสที่ 2 ของปี 2569 คาดว่าจะยังคงปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยมีแรงขับเคลื่อนจากแรงกดดันด้านต้นทุนพลังงานที่ยังอยู่ในระดับสูง โดยเฉพาะราคาน้ำมันดีเซลซึ่งเป็นปัจจัยพื้นฐานสำคัญในการกำหนดราคาค่าบริการขนส่ง ภาวะดังกล่าวเป็นความท้าทายหลักของผู้ประกอบการที่ต้องบริหารจัดการต้นทุนท่ามกลางความผันผวนของราคาเชื้อเพลิง ซึ่งส่งผลให้แนวโน้มราคาค่าบริการขนส่งมีโอกาสปรับตัวเพิ่มขึ้นเพื่อสะท้อนภาระต้นทุนที่แท้จริง
อย่างไรก็ตาม ทิศทางของดัชนีค่าบริการขนส่งสินค้าทางถนนยังมีความไม่แน่นอนสูง หากปัจจัยเสี่ยงจากความขัดแย้งในตะวันออกกลางคลี่คลายลงเร็วกว่าที่ประเมินไว้ จะส่งผลบวกต่อการฟื้นตัวของอุปทานน้ำมันดิบในตลาดโลก และทำให้ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงปรับตัวลดลง ซึ่งจะช่วยบรรเทาภาระต้นทุนของผู้ประกอบการ และอาจทำให้ดัชนีค่าขนส่งชะลอตัวหรือปรับลดลงตามกลไกตลาด
ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย
ภาคการขนส่งของไทยกำลังเผชิญกับความท้าทายจากความผันผวนของราคาน้ำมันดีเซล ซึ่งเป็นต้นทุนพื้นฐานที่กระทบต่อขีดความสามารถในการแข่งขันในระยะยาว การดำเนินนโยบายในระยะต่อไปต้องมุ่งเน้นการสร้างระบบนิเวศโลจิสติกส์ที่มีความยืดหยุ่น โดยเฉพาะการเร่งเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานทางเลือกและการขนส่งหลายรูปแบบ เพื่อลดการพึ่งพาน้ำมันเชื้อเพลิงเพียงอย่างเดียว
นอกจากนี้ ภาครัฐอาจต้องพิจารณามาตรการช่วยเหลือผู้ประกอบการขนส่งเพื่อบรรเทาภาระต้นทุน เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของค่าขนส่งเป็นต้นน้ำที่สำคัญ หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อาจส่งผ่านภาระไปสู่ราคาสินค้าและกดดันค่าครองชีพของประชาชน กระทรวงพาณิชย์และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะบูรณาการความร่วมมือเพื่อสร้างกลไกสนับสนุนที่รักษาสมดุลระหว่างภาระของผู้ประกอบการและกำลังซื้อของผู้บริโภค เพื่อป้องกันไม่ให้วิกฤตพลังงานส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของประชาชน
