ทรัมป์ประกาศชัยเหนืออิหร่าน แต่สหรัฐฯ ส่งกำลังพลเข้มข้นสู่อ่าวเปอร์เซีย หวังยึดเกาะคาร์ก?

ทรัมป์ประกาศชัยชนะเหนืออิหร่าน แต่สหรัฐฯ ส่งกำลังพลเข้มข้นสู่อ่าวเปอร์เซีย หวังยึดเกาะคาร์ก?

วันนี้ (27 มีนาคม 2569) สื่อระดับโลกอย่าง ซีเอ็นเอ็น รายงานว่า แม้ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ จะประกาศชัยชนะเหนืออิหร่านแล้ว แต่ในเวลาเดียวกัน กองทัพสหรัฐอเมริกากำลังดำเนินการเคลื่อนย้ายกำลังพลและยุทโธปกรณ์อย่างเข้มข้น โดยส่งเรือยกพลขึ้นบก เรือลงจอด และนาวิกโยธินพร้อมกะลาสีกว่าหลายพันนายไปยังภูมิภาคอ่าวเปอร์เซีย การเคลื่อนไหวดังกล่าวทำให้เกิดการคาดการณ์และการวิเคราะห์อย่างกว้างขวางในหมู่นักวิเคราะห์ว่า สหรัฐฯ อาจกำลังวางแผนปฏิบัติการทางบกเพื่อยึด เกาะคาร์ก ซึ่งเป็นเกาะปะการังขนาดเล็กนอกชายฝั่งอิหร่าน และเป็นเส้นเลือดสำคัญทางเศรษฐกิจของเตหะราน

เกาะคาร์ก: จุดศูนย์กลางการส่งออกน้ำมันของอิหร่าน

เกาะแห่งนี้จัดการส่งออกน้ำมันดิบของอิหร่านถึงประมาณร้อยละ 90 ของปริมาณการส่งออกทั้งหมด แม้สหรัฐฯ จะสามารถยึดเกาะเล็กแต่มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์แห่งนี้ได้สำเร็จ ผู้เชี่ยวชาญหลายคนก็ยังตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพเชิงยุทธศาสตร์ โดยสงสัยว่าการยึดเกาะคาร์กจะสามารถสร้างอำนาจต่อรองที่เพียงพอ เพื่อบังคับให้อิหร่านเปิดช่องแคบฮอร์มุซท่ามกลางวิกฤตพลังงานโลกที่กำลังทวีความรุนแรงขึ้นทุกวัน

เกาะคาร์กคืออะไร? เกาะคาร์กเป็นพื้นที่เล็ก ๆ เทียบขนาดได้ประมาณ 1 ใน 3 ของเกาะแมนฮัตตันในนิวยอร์ก เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ เรียกเกาะนี้ว่า จุดศูนย์กลางของการส่งออกน้ำมันทั้งหมดของอิหร่าน ท่าเทียบเรือยาวที่ยื่นออกไปในทะเลมีน้ำลึกพอสำหรับเรือบรรทุกน้ำมันขนาดยักษ์ (Supertankers) ทำให้เกาะนี้เป็นสถานที่สำคัญที่สุดในการกระจายและส่งออกน้ำมันดิบของอิหร่าน

—

เกาะคาร์กมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจอิหร่านมานานหลายทศวรรษ เอกสารลับของสำนักข่าวกรองกลางสหรัฐฯ (CIA) ที่ถูกเปิดเผยเมื่อปี 2527 ระบุชัดเจนว่าสิ่งอำนวยความสะดวกบนเกาะคาร์กเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดในระบบน้ำมันของอิหร่าน และการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องของที่นี่ถือเป็นสิ่งจำเป็นต่อความเป็นอยู่ทางเศรษฐกิจของประเทศ

ทางเลือกอื่นและความจุน้ำมัน

ทางเลือกอื่นในการส่งออกน้ำมันที่เลี่ยงช่องแคบฮอร์มุซมีอยู่จริง แต่มีข้อจำกัดและยังไม่ได้รับการทดสอบในระดับใหญ่ ตามรายงานของสำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ตัวอย่างเช่น ท่าเทียบเรือน้ำมันจาสก์ที่อิหร่านเปิดใช้งานในปี 2564 ซึ่งสามารถขนส่งน้ำมันดิบไปยังอ่าวโอมานทางตะวันออกของช่องแคบ แต่ท่าเทียบเรือแห่งนี้ยังไม่ถือว่าเป็นทางเลือกที่ใช้การได้อย่างมีประสิทธิภาพสำหรับการส่งออกน้ำมันดิบในปริมาณมาก

ความจุในการเก็บน้ำมันบนเกาะคาร์กมีประมาณ 30 ล้านบาร์เรล และตามข้อมูลของบริษัทวิเคราะห์การค้าอย่าง Kpler ปัจจุบันมีน้ำมันดิบเก็บอยู่บนเกาะประมาณ 18 ล้านบาร์เรล เมื่อต้นเดือน มีนาคมนี้ ไยร์ ลาปิด ผู้นำฝ่ายค้านของอิสราเอล กล่าวว่าการทำลายท่าเทียบเรือน้ำมันบนเกาะคาร์กจะทำให้เศรษฐกิจอิหร่านล้มสลายและนำไปสู่การโค่นล้มระบอบการปกครอง เขายังประกาศด้วยว่า อิสราเอลต้องทำลายทุ่งน้ำมันและอุตสาหกรรมพลังงานทั้งหมดบนเกาะคาร์ก

ความเสี่ยงของปฏิบัติการทางบกสหรัฐฯ

การยึดเกาะดังกล่าว แม้จะดูเหมือนเป็นเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ แต่ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่ามีความเสี่ยงสูงอย่างยิ่ง โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาจากลักษณะของปฏิบัติการสะเทินน้ำสะเทินบก หน่วย Marine Expeditionary Unit (MEU) ของสหรัฐฯ ซึ่งมีความเชี่ยวชาญในการยกพลขึ้นบกและปฏิบัติการจู่โจมอย่างรวดเร็ว ถูกส่งเข้าประจำการในภูมิภาคนี้แล้ว

อย่างไรก็ตาม พลเรือเอกเจมส์ สตาฟริดิส เตือนว่าก่อนจะถึงขั้นยกพลขึ้นเกาะ กองกำลังสหรัฐฯ ต้องเผชิญความเสี่ยงตั้งแต่การผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเต็มไปด้วยภัยคุกคามจากโดรน ขีปนาวุธ และทุ่นระเบิดของอิหร่าน นอกจากนี้ หากต้องปฏิบัติการจริง สหรัฐฯ จำเป็นต้องควบคุมอากาศและทะเลในรัศมีอย่างน้อย 100 ไมล์รอบเกาะ ซึ่งเป็นภารกิจที่ซับซ้อนและมีต้นทุนสูง

ความเสี่ยงสำคัญอีกประการคือ ความเป็นไปได้ที่อิหร่านจะโจมตีเรือยกพลขึ้นบก รวมถึงสถานการณ์ของพลเรือนบนเกาะ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นแรงงานในอุตสาหกรรมน้ำมัน และอาจต้องได้รับการอพยพหรือควบคุมพื้นที่อย่างเข้มงวด นอกจากนี้ เขายังตั้งคำถามถึงประโยชน์เชิงยุทธศาสตร์ว่า หากจุดประสงค์คือการใช้เกาะคาร์กเป็นเครื่องมือต่อรองเพื่อให้อิหร่านเปิดช่องแคบฮอร์มุซ ก็ยังไม่ชัดเจนว่าผู้นำที่เหลือของระบอบการปกครองจะยอมถูกข่มขู่ด้วยการสูญเสียเกาะนี้

ริชาร์ด ฮาส อดีตประธานสถาบัน Council on Foreign Relations กล่าวเมื่อสัปดาห์ที่แล้วว่า ปฏิบัติการใด ๆ บนเกาะคาร์ก น่าจะทำให้สต็อกขีปนาวุธของสหรัฐฯ ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ และอาจถูกมองจากหลายฝ่ายว่าเป็นความพยายามของสหรัฐฯ ในการยึดน้ำมันของอิหร่าน

การเตรียมพร้อมของอิหร่าน

ฝั่งอิหร่านเองก็แสดงท่าทีตอบโต้ชัดเจน โดย โมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบาฟ ประธานรัฐสภาอิหร่าน ระบุว่า ศัตรูกำลังวางแผนยึดเกาะแห่งหนึ่ง และเตือนว่าจะมีการตอบโต้โครงสร้างพื้นฐานสำคัญของฝ่ายตรงข้ามอย่างไม่จำกัด

การเคลื่อนไหวของศัตรูทุกอย่างอยู่ภายใต้การเฝ้าระวังอย่างเต็มที่จากกองกำลังติดอาวุธของเรา หากพวกเขาก้าวข้ามเส้น แหล่งโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญทั้งหมดของประเทศในภูมิภาคนั้นจะกลายเป็นเป้าหมายของการโจมตีอย่างไม่จำกัด

รายงานข่าวกรองระบุว่า อิหร่านเฝ้าติดตามการเคลื่อนไหวของสหรัฐฯ ในภูมิภาคอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะการส่งกำลังพล อิหร่านยังได้วางกับระเบิดและเคลื่อนย้ายกำลังทหารเพิ่มเติมพร้อมระบบป้องกันทางอากาศไปยังเกาะคาร์กในช่วงหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา เพื่อเตรียมรับมือปฏิบัติการที่เป็นไปได้ของสหรัฐฯ ในการยึดควบคุมเกาะ

ตามรายงานจากหลายแหล่งที่คุ้นเคยกับรายงานข่าวกรองของสหรัฐฯ เกาะแห่งนี้มีระบบป้องกันหลายชั้นอยู่แล้ว และอิหร่านได้เคลื่อนย้ายระบบขีปนาวุธพื้นสู่อากาศแบบยิงจากไหล่เพิ่มเติมไปที่นั่นในช่วงหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา และอิหร่านยังวางกับระเบิดต่อบุคคลและต่อยานเกราะรอบเกาะ รวมถึงบริเวณชายฝั่ง

การโจมตีและท่าทีของสหรัฐฯ ก่อนหน้านี้

สหรัฐฯ เคยโจมตีเป้าหมายทางทหารบนเกาะดังกล่าวแล้ว โดยประธานาธิบดีทรัมป์ ระบุว่าได้โจมตีทุกเป้าหมายทางทหาร และเตือนว่าจะโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานเพิ่มเติม หากอิหร่านยังคงปิดกั้นการเดินเรือ

อย่างไรก็ตาม แม้เจ้าหน้าที่บางส่วนเชื่อว่าการยึดเกาะอาจสร้างแรงกระแทกทางเศรษฐกิจรุนแรงต่ออิหร่าน แต่หลายฝ่ายภายในรัฐบาลยังคงระมัดระวัง เนื่องจากปฏิบัติการดังกล่าวต้องใช้กำลังภาคพื้นดินจำนวนมาก พันธมิตรของสหรัฐฯ ในอ่าวเปอร์เซียได้แสดงความกังวลอย่างเงียบ ๆ โดยเตือนว่า การส่งกำลังภาคพื้นดินไปยึดเกาะอาจนำไปสู่การสูญเสียจำนวนมาก และกระตุ้นให้อิหร่านโจมตีโครงสร้างพื้นฐานในภูมิภาค ซึ่งจะยิ่งทำให้ความขัดแย้งยืดเยื้อ

ด้าน อาลิเรอซา แทงซีรี ผู้บัญชาการกองทัพเรือของกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) เคยระบุว่า หมู่เกาะของอิหร่านในอ่าวเปอร์เซียเป็น ป้อมปราการที่แข็งแกร่ง และเตือนว่าหากถูกโจมตี จะมีการตอบโต้ที่เด็ดขาดอย่างแน่นอน