20 มีนาคม 2569 ตรงกับวันวสันตวิษุวัต ช่วงเวลากลางวันยาวนานเท่ากับกลางคืน
สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ หรือ NARIT ได้เผยแพร่ข้อมูลผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่าในวันที่ 20 มีนาคม 2569 นี้ เป็นวันวสันตวิษุวัต ซึ่งเป็นวันที่ดวงอาทิตย์อยู่ในตำแหน่งตั้งฉากกับเส้นศูนย์สูตรของโลกพอดี ส่งผลให้มีช่วงเวลากลางวันและกลางคืนยาวนานเท่ากัน โดยคำว่า 'วิษุวัต' มาจากภาษาสันสกฤต หมายถึง 'จุดราตรีเสมอภาค' นับเป็นปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ที่สำคัญที่เกิดขึ้นปีละ 2 ครั้ง
รายละเอียดปรากฏการณ์วสันตวิษุวัต
ในวันดังกล่าว ดวงอาทิตย์จะขึ้นจากขอบฟ้าทางทิศตะวันออกและตกทางทิศตะวันตกพอดี สำหรับประเทศไทย ดวงอาทิตย์จะขึ้นเวลาประมาณ 06.22 น. และตกเวลาประมาณ 18.28 น. ณ กรุงเทพมหานคร ซึ่งหากนับจากจุดกึ่งกลางดวงอาทิตย์เคลื่อนผ่านขอบฟ้า จะพบว่ามีกลางวันและกลางคืนยาวนาน 12 ชั่วโมงเท่ากันพอดี อย่างไรก็ตาม การนิยามเวลาดวงอาทิตย์ขึ้นและตกอาจทำให้ดูเหมือนไม่เท่ากัน เนื่องจากนับเมื่อขอบบนของดวงอาทิตย์สัมผัสขอบฟ้า แต่ไม่ได้หมายความว่าช่วงเวลากลางวันและกลางคืนยาวนานไม่เท่ากัน
ผลกระทบต่อฤดูกาลของโลก
วันวสันตวิษุวัตนี้ นับเป็นวันที่ประเทศทางซีกโลกเหนือย่างเข้าสู่ฤดูใบไม้ผลิ และประเทศทางซีกโลกใต้ย่างเข้าสู่ฤดูใบไม้ร่วง ฤดูกาลบนโลกเกิดจากแกนโลกเอียงทำมุม 23.5 องศากับแนวตั้งฉากกับระนาบโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ ทำให้พื้นที่ต่างๆ ทั่วโลกได้รับความเข้มของแสงอาทิตย์และปริมาณพลังงานความร้อนไม่เท่ากัน ส่งผลให้มีอุณหภูมิต่างกัน รวมถึงระยะเวลากลางวันและกลางคืนก็ต่างกันด้วย ตัวอย่างเช่น ในฤดูร้อน เวลากลางวันจะยาวกว่ากลางคืน ดวงอาทิตย์ขึ้นเร็วและตกช้า ขณะที่ฤดูหนาว เวลากลางคืนจะยาวนานกว่า ดวงอาทิตย์ขึ้นช้าและตกเร็ว
ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง
นอกจากวันวสันตวิษุวัตแล้ว ยังมีปรากฏการณ์สำคัญอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการขึ้น-ตกของดวงอาทิตย์ เช่น 'วันครีษมายัน' ซึ่งจะเกิดขึ้นในวันที่ 21 มิถุนายน 2569 เป็นวันที่ดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงไปทางเหนือมากที่สุด และตกทางทิศตะวันตกเฉียงไปทางเหนือมากที่สุด ทำให้มีช่วงเวลากลางวันยาวนานที่สุดในรอบปี ส่งผลให้ประเทศทางซีกโลกเหนือย่างเข้าสู่ฤดูร้อน และประเทศทางซีกโลกใต้ย่างเข้าสู่ฤดูหนาว
ข้อมูลจาก NARIT ช่วยให้ประชาชนเข้าใจปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์มากขึ้น และตระหนักถึงความเปลี่ยนแปลงของธรรมชาติที่ส่งผลต่อชีวิตประจำวัน
