กรมการแพทย์ออกมาเตือนภัยผู้ที่กำลังลดน้ำหนัก อย่าหลงเชื่อกินยาลดความอ้วนเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์ เพราะอาจเสี่ยงอันตรายถึงชีวิตได้ โดยเฉพาะยาที่มีส่วนผสมของสารไซบูทรามีน ซึ่งเป็นสารต้องห้ามที่ถูกถอนทะเบียนออกจากท้องตลาดแล้ว เนื่องจากมีผลข้างเคียงร้ายแรงต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด
อันตรายจากยาลดความอ้วนที่ไม่ได้มาตรฐาน
นายแพทย์สมศักดิ์ อรรฆศิลป์ อธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่า ปัจจุบันมีผู้ป่วยจำนวนมากที่ประสบปัญหาสุขภาพจากการกินยาลดความอ้วนที่หาซื้อได้ตามท้องตลาดหรือทางออนไลน์ โดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์ ซึ่งยาบางชนิดมีส่วนผสมของสารที่ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้เกิดอาการข้างเคียง เช่น ใจสั่น ความดันโลหิตสูง นอนไม่หลับ และในรายที่รุนแรงอาจทำให้หัวใจวายหรือเสียชีวิตได้
สารต้องห้ามที่พบบ่อยในยาลดความอ้วน
- ไซบูทรามีน (Sibutramine) สารที่เคยใช้ในยาลดความอ้วน แต่ถูกห้ามใช้เนื่องจากเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด
- ฟลูออกซีทีน (Fluoxetine) ยาต้านเศร้าที่ใช้ผิดวัตถุประสงค์ในการลดน้ำหนัก อาจทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ เวียนศีรษะ และอาการทางจิต
- ยาระบายและยาขับปัสสาวะ ทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำและเกลือแร่ เสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำและไตทำงานผิดปกติ
วิธีลดน้ำหนักที่ปลอดภัย
นายแพทย์สมศักดิ์แนะนำว่า การลดน้ำหนักที่ถูกต้องควรเริ่มจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินและการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ หากต้องการใช้ยาลดความอ้วน ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เท่านั้น โดยแพทย์จะพิจารณาจากดัชนีมวลกาย (BMI) และปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ก่อนสั่งจ่ายยา
หลักการลดน้ำหนักอย่างยั่งยืน
- ควบคุมปริมาณแคลอรี่ที่รับประทานในแต่ละวัน โดยเน้นอาหารที่มีประโยชน์ เช่น ผัก ผลไม้ โปรตีนไม่ติดมัน และธัญพืช
- ออกกำลังกายอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ หรือวันละ 30 นาที 5 วันต่อสัปดาห์
- ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพออย่างน้อยวันละ 8 แก้ว
- นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ 7-8 ชั่วโมงต่อคืน
- หลีกเลี่ยงความเครียด ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้น้ำหนักเพิ่ม
ทั้งนี้ กรมการแพทย์ขอให้ประชาชนอย่าหลงเชื่อโฆษณายาลดความอ้วนที่อ้างว่าลดน้ำหนักได้เร็ว โดยไม่ต้องควบคุมอาหารหรือออกกำลังกาย เพราะส่วนใหญ่เป็นยาที่ไม่ได้มาตรฐานและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต หากพบเห็นการโฆษณาที่น่าสงสัยสามารถแจ้งได้ที่สายด่วน อย. 1556
