นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) ได้เผยแพร่รายงานสถานะการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาของประเทศคู่ค้าสำคัญภายใต้กฎหมายการค้าสหรัฐฯ มาตรา 301 พิเศษ (Special 301) ประจำปี 2569 โดยไทยยังคงอยู่ในบัญชีประเทศที่ต้องจับตามอง (Watch List: WL) ร่วมกับอีก 18 ประเทศ/กลุ่มประเทศ
รายละเอียดการจัดอันดับ
รายงาน Special 301 แบ่งประเทศออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ ประเทศที่มีการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญามากที่สุด (Priority Foreign Country: PFC) ประเทศที่ต้องจับตามองเป็นพิเศษ (Priority Watch List: PWL) และประเทศที่ต้องจับตามอง (Watch List: WL) ซึ่งในปีนี้ สหรัฐฯ ได้เพิ่มความเข้มงวดในการประเมิน โดยปรับเวียดนามจากบัญชี WL ขึ้นไปอยู่ในบัญชี PFC และเพิ่มสหภาพยุโรปเข้ามาในบัญชี WL
ประเทศในบัญชี PWL ประกอบด้วย ชิลี จีน อินเดีย อินโดนีเซีย รัสเซีย และเวเนซุเอลา ส่วนประเทศในบัญชี WL นอกจากไทยแล้ว ยังมีอัลจีเรีย อาร์เจนตินา บาร์เบโดส เบลารุส โบลิเวีย บราซิล แคนาดา โคลอมเบีย เอกวาดอร์ อียิปต์ สหภาพยุโรป กัวเตมาลา เม็กซิโก ปากีสถาน ปารากวัย เปรู ตรินิแดดและโทเบโก และตุรกี
ข้อกังวลของสหรัฐฯ
สหรัฐฯ รับทราบถึงความมุ่งมั่นของรัฐบาลไทยในการพัฒนาการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา โดยเฉพาะมาตรการเชิงรุกในการปราบปรามการละเมิด การบูรณาการหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย และการผลักดันกฎหมายลิขสิทธิ์และสิทธิบัตร รวมถึงการเตรียมเข้าเป็นภาคีสนธิสัญญาว่าด้วยการแสดงและสิ่งบันทึกเสียงขององค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO Performances and Phonograms Treaty) และความตกลงกรุงเฮกว่าด้วยการจดทะเบียนการออกแบบผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมระหว่างประเทศ
อย่างไรก็ตาม สหรัฐฯ ยังคงมีข้อกังวลหลายประการ ได้แก่ การจำหน่ายสินค้าละเมิดทางออนไลน์ที่ยังคงแพร่หลาย คำขอสิทธิบัตรค้างสะสมในสาขาเภสัชภัณฑ์ การแอบอ้างสิทธิในการจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์ การใช้ซอฟต์แวร์ละเมิดลิขสิทธิ์ และการละเมิดลิขสิทธิ์ออนไลน์ผ่านอุปกรณ์และแอปพลิเคชันดาวน์โหลดเนื้อหาที่มีลิขสิทธิ์โดยไม่ได้รับอนุญาต
แนวทางของไทย
นางอรมนย้ำว่า การหลุดจากบัญชี WL ยังคงเป็นเป้าหมายสำคัญของกรมฯ โดยจะชี้แจงความก้าวหน้าให้สหรัฐฯ ทราบอย่างต่อเนื่อง พร้อมดำเนินการตามแผนงาน IP Work Plan ที่จัดทำร่วมกับ USTR อย่างเป็นรูปธรรม โดยเน้นการปราบปรามเชิงรุกตั้งแต่ต้นตอ การจับกุมสินค้าละเมิดในย่านการค้า โกดังสินค้า และด่านศุลกากรข้ามแดน รวมถึงยกระดับระบบทรัพย์สินทางปัญญาของไทยให้มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และสอดคล้องกับมาตรฐานสากล ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างสภาพแวดล้อมด้านการค้าการลงทุน ความน่าเชื่อถือในสายตานานาชาติ และสนับสนุนนวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์ของคนไทย
