บัตรเลือกตั้ง 69 ปมหมายเลขต้นขั้วหาย กกต. ต้องชี้แจงความผิดปกติกระทบความเชื่อมั่น
ดร.ธรรม์ธีร์ สุกโชติรัตน์ หรือ ดร.เรือบิน กูรูด้าน Big Data ออกมาเปิดเผยประเด็นร้อนเกี่ยวกับบัตรเลือกตั้งในการเลือกตั้งซ่อมบางหน่วยเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2569 โดยชี้ให้เห็นความผิดปกติที่อาจส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นในกระบวนการเลือกตั้ง
ความน่ากังวลของบัตรเลือกตั้งทั้งสองใบ
จากการวิเคราะห์พบว่า บัตรเลือกตั้งสีชมพูที่ใช้ในวันเลือกตั้งซ่อมไม่มีหมายเลขที่ต้นขั้ว ซึ่งแตกต่างจากการเลือกตั้งใหญ่เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ต้นขั้วจะมีหมายเลขเขตตรงกับเลขที่อยู่ในบาร์โค้ดด้านล่างของบัตรลงคะแนน
ขณะเดียวกัน คิวอาร์โค้ดบนบัตรสีเขียวก็พบความผิดปกติเช่นกัน โดยจากเดิมที่สแกนได้ 1 ต่อ 1 แต่ในการเลือกตั้งซ่อมกลับสแกนพบว่า 1 ต่อ 20 ซึ่งหมายถึงจำนวนบัตรใน 1 เล่ม
ดร.ธรรม์ธีร์ ตั้งคำถามว่า ทำไมคณะกรรมการการเลือกตั้งหรือ กกต. ต้องพิมพ์บัตรใหม่ และบัตรเดิมมีปัญหาหรือไม่ ประเด็นนี้ กกต. ต้องเร่งชี้แจงให้ชัดเจน
ผลกระทบต่อความลับการลงคะแนน
หากมีความผิดปกติเกิดขึ้น จะอยู่ที่วันเลือกตั้งใหญ่คือวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งต้องมีการพิสูจน์ว่าบาร์โค้ดหรือคิวอาร์โค้ดสามารถพิสูจน์ทราบได้ว่าใครเป็นผู้ลงคะแนนได้หรือไม่
ตัวเลขต้นขั้วบนบัตรเลือกตั้งและบาร์โค้ดด้านล่างในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 สามารถสืบทราบได้ว่าใครเลือกอะไรบ้าง แม้ในวันเลือกตั้งซ่อมวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2569 ทีมงานได้ทำการทดลองเก็บข้อมูล และมีสมมติฐานว่าหากทำตามที่ทดลองและผ่านการวิเคราะห์ไปเรื่อยๆ จะสามารถวิเคราะห์ออกมาได้ว่าผู้ที่มาใช้สิทธิเลือกใคร
ตั้งแต่เปิดเผยเรื่องความผิดปกติของบัตรเลือกตั้ง มีผู้ส่งข้อมูลเข้ามามากทางโซเชียลมีเดีย ตัวอย่างเช่นข้อสมมติฐานที่เวลาไปเลือกตั้ง หัวคะแนนจะเข้าคิวก่อนแล้วจำตัวเลขต้นขั้วบนบัตรเลือกตั้ง ซึ่งจะเป็นตัวเลขก่อนหน้าคนที่อยู่ด้านหลัง
นี่อาจเป็นช่องทางที่ทำให้หัวคะแนนพาคนที่เขาซื้อเสียงมาเข้าคิวต่อ และทำการเช็กได้ว่าคนที่ซื้อเสียงไปลงคะแนนให้จริงหรือไม่ ซึ่งในการจำเลขอาจไม่ต้องจำถึง 8 หลัก แต่ถ้าจำเพียง 4 หลักก็ได้
ความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีและยุทธศาสตร์การเมือง
ในการสแกนบาร์โค้ด แม้จะเก็บบัตรไว้ในอีกจังหวัดหนึ่ง แต่แค่เพียงถ่ายรูปส่งไปยังปลายทางก็สามารถสแกนได้ เพราะเดี๋ยวนี้มีแอปพลิเคชันที่ช่วยอ่านได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งผู้กระทำผิดอาจไม่ต้องเดินทางไปยังสถานที่เก็บบัตร
เมื่อถามว่า หากเทียบกันระหว่างบัตรเลือกตั้งสีชมพูกับบัตรเลือกตั้งสีเขียว บัตรไหนมีความน่ากังวลมากที่สุด ดร.ธรรม์ธีร์ มองว่ามีความน่าเป็นห่วงทั้งสองใบในอีกมุมหนึ่ง
ในเชิงยุทธศาสตร์การเมือง หากบัตรเลือกตั้งสามารถรู้ว่าใครมาเลือกได้ อาจเป็นช่องให้พรรคการเมืองที่อาจคิดวางแผนในเชิงยุทธศาสตร์การเลือกตั้งรู้ว่าบ้านนี้เลือกใคร หรือสำหรับคนที่ซื้อเสียง หัวคะแนนจะรู้ว่ารับเงินไปแล้วกาให้หรือไม่กาให้
ดร.ธรรม์ธีร์ สุกโชติรัตน์ กล่าวเสริมว่า สำหรับข้อมูลที่ได้รวบรวมมา ตอนนี้อยู่ในขั้นตอนประมวลผลว่ามีช่องทางไหนบ้าง ซึ่งหลังจากนี้ต้องปรึกษากับผู้ที่มีความรู้ด้านกฎหมายว่าสามารถนำมาเปิดเผยได้อย่างไร
วัตถุประสงค์ของเราเพียงต้องการให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญที่ระบุให้การลงคะแนนเป็นความลับ เพื่อรักษาความเชื่อมั่นและความโปร่งใสในกระบวนการประชาธิปไตยของประเทศ
