สำนักงานประกันสังคมได้ออกมาชี้แจงกรณีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3307/2567 ซึ่งเกี่ยวข้องกับสิทธิในการรับเงินบำนาญชราภาพ โดยระบุว่า กรณีดังกล่าวเป็นเรื่องเฉพาะบุคคลที่เกิดจากการสื่อสารที่คลาดเคลื่อนระหว่างเจ้าหน้าที่กับผู้ประกันตน
รายละเอียดของคดี
ในคดีนี้ ผู้ประกันตนได้สิ้นสุดการเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 ขณะที่มีสิทธิได้รับเงินบำนาญชราภาพแล้ว เนื่องจากมีอายุครบ 55 ปีบริบูรณ์และส่งเงินสมทบครบ 182 เดือน ต่อมาอีก 2 เดือน ผู้ประกันตนได้สมัครเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 39 และส่งเงินสมทบต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 60 เดือน ก่อนจะลาออกและยื่นขอรับเงินบำนาญชราภาพ
การคำนวณของสำนักงานประกันสังคม
สำนักงานประกันสังคมได้จ่ายเงินบำนาญชราภาพโดยคำนวณจากค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย โดยใช้ฐานค่าจ้างตามมาตรา 39 เนื่องจากผู้ประกันตนยังไม่เคยขอรับเงินบำนาญในช่วงที่ออกจากมาตรา 33 อย่างไรก็ตาม ศาลฎีกาเห็นว่าข้อเท็จจริงชี้ให้เห็นว่าผู้ประกันตนได้ไปติดต่อขอรับเงินบำนาญแล้ว แต่เจ้าหน้าที่แนะนำให้สมัครมาตรา 39 ก่อนเพื่อรับบำนาญเพิ่มขึ้น ทำให้ผู้ประกันตนยังไม่ได้ยื่นคำขอรับประโยชน์ทดแทนตามมาตรา 33
คำพิพากษาของศาลฎีกา
ศาลฎีกาพิพากษาให้สำนักงานประกันสังคมจ่ายเงินบำนาญชราภาพในช่วง 2 เดือนที่ผู้ประกันตนออกจากมาตรา 33 และหยุดจ่ายเมื่อกลับมาเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 39 จากนั้นเมื่อลาออกจากมาตรา 39 ให้คำนวณเงินบำนาญใหม่โดยใช้ฐานค่าจ้างเฉลี่ยเดิม และเพิ่มอัตราบำนาญอีก 1.5% ต่อทุก 12 เดือนที่ส่งเงินสมทบตามมาตรา 39 ซึ่งเป็นไปตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2550
แนวทางปฏิบัติของสำนักงานประกันสังคม
สำนักงานประกันสังคมยืนยันว่าคำพิพากษาดังกล่าวไม่ได้เปลี่ยนแปลงหลักการทางกฎหมายเกี่ยวกับการคำนวณประโยชน์ทดแทนกรณีชราภาพ แต่เป็นกรณีเฉพาะที่เกิดจากการสื่อสารที่คลาดเคลื่อน ดังนั้นยังไม่สามารถนำมาเป็นแนวทางวินิจฉัยโดยรวมได้ อย่างไรก็ตาม สำนักงานได้กำชับให้เจ้าหน้าที่สื่อสารทำความเข้าใจสิทธิที่ถูกต้องแก่ผู้ประกันตนอย่างชัดเจน เพื่อให้ผู้ประกันตนสามารถตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม
กรณีทั่วไปของผู้ประกันตนมาตรา 39
สำหรับผู้ประกันตนที่สมัครมาตรา 39 หลังออกจากงานและอายุยังไม่ครบ 55 ปีบริบูรณ์ ยังไม่มีสิทธิรับเงินบำนาญชราภาพ เมื่อลาออกและยื่นขอรับสิทธิ สำนักงานจะคำนวณเงินบำนาญจากฐานค่าจ้าง 60 เดือนสุดท้ายก่อนสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน ซึ่งเป็นไปตามข้อกฎหมายและแนวปฏิบัติ
